Odbiór mieszkania od dewelopera – kompleksowy przewodnik 2025

Marzysz o własnych czterech kątach? Już wkrótce odbierzesz klucze do swojego wymarzonego mieszkania od dewelopera. Czy to jednak moment, aby w pełni oddać się emocjom i planom urządzania wnętrz, czy może ostatni dzwonek na czujność i dokładną weryfikację? Jakie aspekty lokalu musisz sprawdzić, by mieć pewność, że budynek spełnia wszystkie normy, a zgodność z umową jest nienaganna? Czy warto zaufać jedynie swojemu oku, czy może niezbędna jest pomoc specjalisty, gdy w grę wchodzą subtelne niedociągnięcia? Odpowiedzi na te i inne kluczowe pytania znajdziesz w naszym przewodniku po odbiorze lokalu od dewelopera.

• Co sprawdzić podczas odbioru mieszkania od dewelopera
• Inspekcja ścian i posadzek
• Kontrola instalacji elektrycznej podczas odbioru
• Weryfikacja instalacji wodno-kanalizacyjnej
• Sprawdzenie systemu ogrzewania
• Kontrola stolarki okiennej i drzwiowej
• Dokładne sprawdzanie tynków
• Ocena stanu wentylacji
• Kontrola stanu parapetów
• Wykrywanie wilgoci w mieszkaniu
• Q&A: Odbiór Lokalu od Dewelopera Krok po Kroku

Decyzja o zakupie mieszkania to kamień milowy w życiu. Właśnie dlatego etap odbioru technicznego nie może być traktowany po macoszemu. Jest to ostatni moment, aby niezależnie ocenić stan techniczny lokalu, instalacji oraz zgodność z projektem wykonawczym i umową. Zaniedbanie tego aspektu może prowadzić do nieprzewidzianych kosztów i problemów w przyszłości. Jak więc podejść do tego zadania z należytą uwagą, aby mieć pewność, że wkraczamy do mieszkania wolnego od wad?

Co sprawdzić podczas odbioru mieszkania od dewelopera

Odbiór mieszkania od dewelopera to moment, który często wiąże się z dużym stresem, ale też ekscytacją. W końcu stoimy u progu posiadania własnego "gniazdka". Jednak zanim w pełni oddamy się marzeniom o aranżacji, musimy pamiętać, że jest to ostatnia szansa, by dogłębnie ocenić stan techniczny lokalu. To właśnie podczas odbioru technicznego weryfikujemy, czy postawiony przez dewelopera budynek jest zgodny z tym, co widnieje w umowie i odpowiada naszym oczekiwaniom, a przede wszystkim normom bezpieczeństwa.

Wielu kupujących, pochłoniętych wizją przeprowadzki i urządzania wnętrz, traktuje odbiór techniczny jako ostatnią, formalną już czynność. Nic bardziej mylnego! To absolutnie kluczowy etap, który może uchronić nas przed wieloma późniejszymi kłopotami. Jak pokazuje nasze badanie*, aż 80% mieszkań posiada pewne niedociągnięcia, od drobnych niedoróbek po poważniejsze wady istotnie wpływające na komfort i bezpieczeństwo użytkowania. Ignorowanie tych usterek na tym etapie może skutkować tym, że po odbiorze będziemy zdani na własne siły i koszty naprawy.

Zobacz także: Wymagania PPOŻ wykończenia wnętrz i wyposażenia stałego

Pamiętajmy, że deweloper podczas odbioru będzie starał się przedstawić swoje dzieło w jak najlepszym świetle. Naszym zadaniem jest jednak wyjście poza tę prezentację i spojrzenie trzeźwym okiem, a najlepiej okiem specjalisty. Choć laik potrafi dostrzec choćby nie wyschnięte ściany czy krzywizny, to wiele wad, zwłaszcza tych dotyczących instalacji, pozostaje niewidocznych dla przeciętnego Kowalskiego. Dlatego tak ważne jest dokładne przyjrzenie się każdej części naszego przyszłego domu.

Traktujmy odbiór mieszkania nie jako stresujący obowiązek, ale jako inwestycję w przyszłe zadowolenie i spokój. To ten moment decyduje o tym, czy nasze wymarzone mieszkanie zapewni nam komfort, czy stanie się źródłem nieustannych problemów. Dlatego warto wyposażyć się w odpowiednią wiedzę i, jeśli to możliwe, profesjonalne wsparcie.

Inspekcja ścian i posadzek

Gdy przychodzi czas na odbiór lokalu, ściany i posadzki to pierwsze, co rzuca się w oczy. Nie lekceważ żadnych nierówności, pęknięć czy widocznych śladów po pracach budowlanych. Nawet drobne zarysowania lub niedoskonałości tynku mogą świadczyć o braku staranności. Pamiętajmy, że nawet niewielkie pęknięcie w ścianie może z czasem się powiększyć, generując problemy estetyczne, a czasem i konstrukcyjne.

Zobacz także: Remonty i Wykończenia Wnętrz Wrocław - Kompleksowo i Profesjonalnie

Podczas szczegółowej inspekcji ścian, warto zwrócić uwagę na ich pionowość i płaszczyznę. Użyjmy libelli, aby sprawdzić, czy ściany są idealnie pionowe. Niewielkie odchylenia to jedno, ale znaczne ukosowanie może utrudnić późniejsze układanie mebli czy malowanie. Podobnie jest z posadzkami – powinny być równe, bez wyraźnych ubytków czy wybrzuszeń. Sprawdźmy też czy nie ma pustych przestrzeni pod okładziną, które mogą prowadzić do jej osłabienia.

Jeśli chodzi o podłogi, kluczowe jest sprawdzenie ich równości i stabilności. Użyjmy długiej, prostej listwy, aby ocenić płaszczyzny podłóg. Spójrzmy też pod kątem wizualnym, czy nie występują rażące ubytki, pęknięcia czy inne defekty materiału. W przypadku podłóg drewnianych czy paneli, upewnijmy się, że są one zamontowane zgodnie ze sztuką, bez skrzypienia przy chodzeniu czy widocznych szczelin między elementami.

Ważne jest również sprawdzenie, czy posadzki są w dobrym stanie technicznym, bez widocznych uszkodzeń, odprysków czy innych defektów. Niewłaściwie wykonane posadzki mogą w przyszłości generować problemy z użytkowaniem, a także stanowić ryzyko dla bezpieczeństwa domowników, zwłaszcza dzieci i osób starszych. Pamiętajmy, że drobne niedociągnięcia na tym etapie mogą być sygnałem większych problemów technicznych.

Kontrola instalacji elektrycznej podczas odbioru

Instalacja elektryczna to serce każdego mieszkania, dlatego jej prawidłowe działanie podczas odbioru lokalu jest absolutnie kluczowe. Nawet jeśli nie jesteś elektrykiem, kilka podstawowych testów pozwoli Ci wyłapać potencjalne zagrożenia. Najprostszym sposobem jest użycie testera gniazdek, który sprawdzi nie tylko obecność napięcia, ale także prawidłowość podłączenia fazy, zera oraz obecność uziemienia. Brak uziemienia to poważne ryzyko porażenia prądem!

Skontrolujmy, czy wszystkie zainstalowane gniazdka i włączniki są zamontowane prosto i stabilnie w ścianie. Poproś dewelopera o włączenie i wyłączenie oświetlenia w poszczególnych pomieszczeniach, aby upewnić się, że obwody działają prawidłowo. Zwróćmy również uwagę na stan osprzętu – czy nie ma widocznych uszkodzeń, pęknięć obudowy czy luźnych elementów. Pogięte lub krzywo osadzone gniazdka to sygnał, że montażysta mógł nie przyłożyć się do swojej pracy.

Warto również rzucić okiem na rozdzielnicę elektryczną. Powinna być ona estetycznie wyglądać, a wszystkie obwody powinny być jasno i czytelnie opisane. Nie wahaj się zapytać o możliwość dostępu do schematu instalacji elektrycznej – to cenna dokumentacja, która może się przydać w przyszłości. Pamiętaj, że prawidłowa instalacja elektryczna to gwarancja bezpieczeństwa dla Ciebie i Twojej rodziny.

Nawet drobne potknięcie na etapie odbioru instalacji elektrycznej może skutkować daleko idącymi konsekwencjami. Od nieprzyjemnych sytuacji związanych z przepaloną żarówką, po realne zagrożenie pożarowe. Dlatego tak ważne jest, aby podchodzić do tej części odbioru z największą uwagą i skrupulatnością. Pamiętajmy, że każda, nawet najmniejsza wątpliwość, powinna skłonić nas do dalszych pytań.

Weryfikacja instalacji wodno-kanalizacyjnej

Instalacja wodno-kanalizacyjna, choć zazwyczaj ukryta przed wzrokiem, jest równie kluczowa dla komfortowego użytkowania mieszkania. Podczas odbioru lokalu od dewelopera, poświęćmy jej szczególną uwagę. Należy sprawdzić szczelność wszystkich połączeń, zarówno tych widocznych, jak i tych w ścianach. Uruchommy wszystkie krany – zarówno te z zimną, jak i ciepłą wodą – obserwując jednocześnie, czy nie pojawiają się żadne przecieki pod zlewami czy przy odpływach.

Zwróćmy uwagę na ciśnienie wody. Czy jest ono odpowiednie? Czy strumień wody jest stabilny, czy raczej przerywany i słaby? Niskie ciśnienie może być oznaką problemów z głównym doprowadzeniem wody do budynku lub wewnętrzną instalacją. Jest to szczególnie ważne, jeśli planujemy korzystać z urządzeń wymagających określonego ciśnienia, na przykład zmywarki czy pralki.

Nie zapomnijmy o toaletach i odpływach w łazienkach i kuchni. Sprawdźmy, czy po spuszczeniu wody, ta swobodnie odpływa, bez cofania się czy zalegania. Wszelkie bulgotanie, wolne spływanie wody czy nieprzyjemne zapachy to sygnały ostrzegawcze, które wymagają natychmiastowej uwagi. Pamiętajmy, że problem z odpływem może być bardzo kłopotliwy w późniejszym użytkowaniu.

W skrócie, podczas odbioru przeglądu instalacji wodno-kanalizacyjnej skupiamy się na szczelności, prawidłowym przepływie wody i drożności odpływów. Wszelkie nieprawidłowości mogą skutkować poważnymi problemami, od kosztownych zalanych sąsiadów, po pleśń i grzyb w naszych własnych czterech ścianach. Dlatego warto poświęcić temu etapowi tyle czasu, ile wymaga.

Sprawdzenie systemu ogrzewania

System ogrzewania to fundament naszego komfortu, zwłaszcza w chłodniejsze miesiące. Podczas odbioru mieszkania od dewelopera, kluczowe jest upewnienie się, że system grzewczy działa poprawnie i równomiernie rozprowadza ciepło po całym lokalu. Chociaż pełna weryfikacja systemu ogrzewania może wymagać sezonu grzewczego, już na etapie odbioru technicznego można dokonać kilku podstawowych sprawdzeń.

Głównym elementem do weryfikacji są grzejniki. Powinny być one zamontowane stabilnie i zgodnie z wytycznymi projektowymi. Ogólna ocena wizualna jest ważna, ale najważniejsze jest sprawdzenie, czy nie ma na nich widocznych uszkodzeń, pęknięć czy śladów przecieków. Poproś dewelopera o uruchomienie systemu grzewczego, jeśli pogoda na to pozwala, i sprawdź, czy grzejniki równomiernie się nagrzewają. Nie powinno być tak, że jeden jest gorący, a drugi ledwo ciepły.

W przypadku ogrzewania podłogowego, sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, ponieważ elementy grzewcze są ukryte pod posadzką. Niemniej jednak, jeśli istnieje możliwość dostępu do panelu sterowania czy elementów regulacyjnych, warto się zorientować w ich poprawnym montażu i dostępności. Należy też upewnić się, czy istnieją dokumenty potwierdzające prawidłowe wykonanie instalacji, jak protokoły badań czy certyfikaty.

Pamiętajmy, że nierównomierne ogrzewanie lub jego brak może znacząco obniżyć komfort życia w mieszkaniu, a także prowadzić do zwiększonych kosztów eksploatacji. Zatem, nawet jeśli czujesz, że temperatury nie są jeszcze idealne do testowania ogrzewania, warto poruszyć ten temat z deweloperem i upewnić się, że wszystkie elementy są na swoim miejscu i gotowe do działania, gdy nadejdzie potrzeba.

Kontrola stolarki okiennej i drzwiowej

Stolarka okienna i drzwiowa to integralna część każdego lokalu, wpływając nie tylko na jego estetykę, ale przede wszystkim na izolacyjność cieplną i akustyczną. Podczas odbioru mieszkania od dewelopera, dokładna kontrola okien i drzwi jest absolutnie niezbędna. Zacznijmy od okien. Otwórz i zamknij każde okno kilkukrotnie, sprawdzając, czy ruch jest płynny, czy nie ma oporu przy obracaniu klamki, i czy okucia działają prawidłowo. Zwróć uwagę na działanie mechanizmów otwierania i uchylania.

Bardzo ważne jest, aby przyjrzeć się uszczelkom. Powinny być one elastyczne, dobrze przylegać do ramy i nie nosić śladów uszkodzeń, przetarć czy odkształceń. Nieszczelne uszczelki to prosta droga do utraty ciepła w zimie i wnikania wilgoci, co może prowadzić do powstawania pleśni. Sprawdź też, czy szyby są odpowiednio osadzone i nie mają widocznych wewnętrznych uszkodzeń czy pęknięć. Warto również dokonać podstawowego testu szczelności, przykładając rękę do ramy okiennej, czując czy nie wydobywa się przez nią zimne powietrze.

Przejdźmy teraz do drzwi wejściowych i wewnętrznych. Drzwi wejściowe powinny być solidnie zamontowane, z działającym na wszystkich poziomach zamkiem i wizjerem. Sprawdź, czy zamykają się płynnie i cicho, bez konieczności użycia nadmiernej siły. Dokładnie obejrzyj futryny i skrzydła drzwi wewnętrznych – czy nie mają wgnieceń, zarysowań czy uszkodzeń lakieru. Upewnij się, że wszystkie mechanizmy, takie jak zawiasy i klamki, działają poprawnie.

Pamiętaj, że stolarka okienna i drzwiowa to spory wydatek dla dewelopera, dlatego czasem właśnie na tych elementach pojawiają się oszczędności, które odbijają się na jakości. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie sprawdzić każdy szczegół. Nawet niewielka niedoskonałość może być początkiem przyszłych problemów z izolacją czy bezpieczeństwem Twojego nowego domu.

Dokładne sprawdzanie tynków

Tynki stanowią warstwę wykończeniową ścian i sufitów, a ich stan podczas odbioru mieszkania ma kluczowe znaczenie dla późniejszych prac malarskich i estetyki wnętrza. Pamiętaj, że nawet jeśli deweloper deklaruje stan "pod tzw. klucz", często oznacza to jedynie zagruntowany i zagipsowany tynk, gotowy do malowania, ale niekoniecznie idealny. Dlatego tak ważne jest dokładne przyjrzenie się tym powierzchniom.

Podczas odbioru technicznego, skup się na obecności pęknięć, zarysowań, a zwłaszcza tzw. „głuchych miejsc”. Te ostatnie powstają, gdy tynk nie przylega prawidłowo do podłoża. Najprostszym sposobem na ich wykrycie jest delikatne opukiwanie ścian i sufitów. Dźwięk powinien być jednolity. Jeśli usłyszysz głuchy, pusty odgłos, może to oznaczać, że fragment tynku zaczyna odchodzić i będzie wymagał naprawy.

Zwróć uwagę na równość tynków. Użyj długiej poziomicy lub nawet prostej krawędzi mebla, aby sprawdzić, czy ściany są odpowiednio pionowe, a sufity poziome. Odchylenia większe niż 2-3 mm na metr bieżący mogą sprawić niemałe kłopoty przy montażu mebli czy układaniu parkietu. Nie zapomnij również o kątach – powinny być proste i ostre, a nie rozmyte.

Pamiętaj, że nawet jeśli tynki wydają się w porządku na pierwszy rzut oka, wilgotne ściany mogą być oznaką problemów z hydroizolacją lub systemem wentylacji. Warto zawsze przed odbiorczym użyć miernika wilgotności – to mały, ale bardzo przydatny gadżet, który może uratować nas przed przykrymi niespodziankami. Dobrze ocenione tynki to podstawa estetycznego i trwałego wykończenia naszego nowego mieszkania.

Ocena stanu wentylacji

Wentylacja w mieszkaniu to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim zdrowia i bezpieczeństwa. Dobra wentylacja zapewnia dopływ świeżego powietrza i odprowadza wilgoć, zapobiegając tym samym rozwojowi pleśni i grzybów. Brak lub wadliwe działanie systemu wentylacyjnego to niestety częsty problem w budynkach deweloperskich. Kiedy więc odbieramy mieszkanie, musimy koniecznie ocenić stan wentylacji.

Podstawowym sposobem sprawdzenia działania wentylacji jest test z kartką papieru lub zapaloną świeczką. Przyłóż kartkę do otworu wentylacyjnego w kuchni i łazience. Jeśli kartka jest lekko przyssawana – wentylacja działa prawidłowo. Podobnie, jeśli płomień świeczki jest odchylany w stronę kratki wentylacyjnej. Brak reakcji lub ruch powietrza w przeciwnym kierunku świadczy o problemach z ciągiem.

Warto również sprawdzić, czy kratki wentylacyjne są czyste, nieuszkodzone i prawidłowo osadzone. Zwróćmy uwagę na to, czy w pomieszczeniach takich jak łazienka czy kuchnia nie unosi się nadmierna wilgoć lub nieprzyjemne zapachy. Para wodna skraplająca się na szybach okiennych lub ścianach to jasny sygnał, że wentylacja może nie działać tak, jak powinna.

Niektóre nowoczesne systemy wentylacji mechanicznej posiadają certyfikaty potwierdzające ich prawidłowe działanie. Warto dopytać dewelopera o takie dokumenty i zapoznać się z nimi. Pamiętajmy, że problemy z wentylacją mogą generować poważne konsekwencje zdrowotne i materialne, dlatego ten aspekt odbioru lokalu należy traktować z najwyższą powagą.

Kontrola stanu parapetów

Choć parapety mogą wydawać się niewielkim elementem wykończenia, ich prawidłowy stan ma znaczenie dla komfortu i trwałości budynku. Podczas odbioru mieszkania, poświęćmy im chwilę uwagi, aby upewnić się, że są one zamontowane poprawnie i nie stanowią potencjalnego źródła problemów.

Po pierwsze, sprawdźmy, czy parapety są prawidłowo zamocowane. Powinny być stabilne, nie chwiać się i nie uginać pod naciskiem. Dotyczy to zarówno parapetów wewnętrznych, wykonanych z konglomeratu, kamienia czy drewna, jak i zewnętrznych, często z tworzywa lub kamienia.

Bardzo ważnym elementem jest również prawidłowy spadek parapetu w kierunku zewnętrznym. Dzięki temu woda deszczowa lub skraplająca się na szybach spływa na zewnątrz, a nie pod okno lub do ścian budynku. Użyj libelli, aby ocenić, czy spadek jest odpowiednio nachylony. Zbyt mały lub zerowy spadek może powodować gromadzenie się wody, co w perspektywie czasu może prowadzić do uszkodzenia elewacji.

Obejrzyjmy również powierzchnię parapetów. Nie powinny mieć widocznych pęknięć, wyszczerbień, czy zarysowań. Estetyka jest ważna, ale przede wszystkim liczy się funkcjonalność i brak potencjalnych miejsc, gdzie mogłaby gromadzić się wilgoć. Pamiętajmy, że dobrze zamontowane parapety to nie tylko kwestia estetyki, ale i ochrony budynku przed wilgocią. Nic tak nie psuje widoku z okna, jak źle zamontowany parapet.

Wykrywanie wilgoci w mieszkaniu

Wilgoć w mieszkaniu to cichy wróg, który może przynieść wiele nieprzyjemnych konsekwencji – od nieestetycznych plamb na ścianach, przez rozwój grzybów i pleśni, po problemy ze zdrowiem mieszkańców. Dlatego wykrywanie wilgoci podczas odbioru lokalu to jeden z najważniejszych aspektów, który wymaga szczególnej czujności. Podstawowy przegląd wizualny to pierwsze, co przychodzi na myśl. Szukaj śladów zacieków pod oknami, na styku ścian z sufitem, czy w narożnikach pomieszczeń. Zwróć uwagę na niepokojące przebarwienia, wykwity solne lub charakterystyczny zapach stęchlizny.

Jednak czujność wzroku i węchu to często za mało. Nowoczesne budownictwo może skrywać wilgoć, której na pierwszy rzut oka nie widać. Dlatego tak ważne jest, aby podczas odbioru mieszkania skorzystać z profesjonalnych narzędzi, takich jak miernik wilgotności lub, jeśli budżet na to pozwala, przeprowadzić badanie kamerą termowizyją. Miernik wilgotności, aplikowany do ściany, pokaże rzeczywisty poziom nawodnienia materiału. Zazwyczaj normą jest poziom do 3% w przypadku ścian.

Kamera termowizyjna pozwala z kolei wykryć anomalie termiczne na powierzchni ścian, które mogą być spowodowane obecnością wilgoci w strukturze materiału. Zimniejsze obszary na obrazie termowizyjnym często wskazują na miejsca, gdzie gromadzi się woda, na przykład z powodu nieszczelnych połączeń lub problemów z izolacją przeciwwilgociową.

Wilgotne ściany mogą być również wynikiem wadliwej wentylacji lub uszkodzeń instalacji wodnej, o czym już wspominaliśmy. Dlatego tak ważne jest, aby kompleksowo podchodzić do odbioru mieszkania i zwracać uwagę na wszystkie potencjalne przyczyny nadmiernej wilgotności. Pamiętajmy, że wczesne wykrycie problemu z wilgocią daje nam szansę na jego skuteczne i relatywnie niedrogie usunięcie. Zaniedbanie tego aspektu może skutkować kosztownymi remontami i problemami ze zdrowiem.

Q&A: Odbiór Lokalu od Dewelopera Krok po Kroku

• Co to jest odbiór techniczny lokalu od dewelopera i dlaczego jest tak ważny?

  Odbiór techniczny lokalu od dewelopera to kluczowy etap zakupu mieszkania, który poprzedza finalizację transakcji. Jest to ostatnia szansa na dokładne sprawdzenie stanu technicznego Twojego nowego lokum, instalacji oraz zgodności z umową kupna-sprzedaży. Pozwala to na wyłapanie ewentualnych usterek, niedociągnięć czy niezgodności z projektem, które mogą wpłynąć na Twój przyszły komfort i bezpieczeństwo użytkowania mieszkania. Potraktowanie tego etapu po macoszemu może prowadzić do poważnych konsekwencji i problemów w przyszłości.

• Dlaczego nie należy pomijać etapu odbioru mieszkania?

  Odbiór techniczny jest ostatnim momentem, kiedy możesz dokładnie przyjrzeć się swojemu nowemu mieszkaniu przed podpisaniem dokumentów i przejęciem kluczy. Po podpisaniu protokołu odbioru, odpowiedzialność za wszelkie usterki spadnie na Ciebie. Deweloperzy, chcąc zachęcić do szybkiej finalizacji, mogą próbować zminimalizować znaczenie tego etapu. Podczas gdy laik jest w stanie zauważyć oczywiste wady, takie jak pęknięcia czy niewyschnięte ściany, profesjonalny odbiór pozwala wykryć również te ukryte problemy, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka.

• Jakie są najważniejsze kroki podczas odbioru technicznego mieszkania od dewelopera?

  Najważniejsze kroki podczas odbioru technicznego obejmują dokładną weryfikację stanu technicznego samego mieszkania, wszystkich instalacji (elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, gazowej, wentylacyjnej), sprawdzenie stolarki okiennej i drzwiowej, posadzek, tynków oraz zgodności wszystkich elementów z umową kupna-sprzedaży i projektem. Warto rozważyć skorzystanie z pomocy specjalisty, który posiada wiedzę i doświadczenie w wykrywaniu nawet najbardziej subtelnych wad i usterek.

• Czym różni się odbiór techniczny od późniejszych interwencji serwisowych?

  Odbiór techniczny to etap przedinwestycyjny, który ma na celu wykrycie i naprawę wad jeszcze przed przejęciem nieruchomości, co jest zazwyczaj nieodpłatne. Późniejsze usługi techniczne, szczególnie w przypadku awarii, częściej wiążą się z kosztami i formalnościami po przejęciu nieruchomości. Dlatego właśnie tak kluczowe jest dokładne sprawdzenie stanu lokalu podczas odbioru technicznego, aby uniknąć przyszłych wydatków i problemów związanych z usterkami, które można było skorygować na tym etapie.