Jaka różnicówka do garażu? Wybór i parametry

Słuchaj, garaż to Twoje królestwo majsterkowicza, pełne spawarek, pił trójfazowych i kompresorów, gdzie wilgoć z betonu czy rozlana woda potęguje ryzyko porażenia prądem. Wyłącznik różnicowoprądowy, czyli różnicówka, odcina obwód w momencie upływu, ratując życie. Dowiesz się, dlaczego jest obowiązkowa, jak dobrać czułość, typ i prąd znamionowy do instalacji elektrycznej z uwzględnieniem przewodów i układu sieci, a na koniec – jak ją zamontować krok po kroku.

• Czym jest różnicówka do garażu
• Dlaczego różnicówka obowiązkowa w garażu
• Jaka czułość różnicówki do garażu
• Typy różnicówek do garażu
• Prąd znamionowy różnicówki do garażu
• Liczba biegunów różnicówki do garażu
• Montaż różnicówki w garażu
• Pytania i odpowiedzi

Czym jest różnicówka do garażu

Wyłącznik różnicowoprądowy monitoruje prądy płynące przez przewody fazowe i neutralny w instalacji elektrycznej garażu. Gdy wykryje różnicę powyżej ustawionego progu, np. spowodowaną upływem do ziemi przez wilgotną podłogę czy uszkodzony kompresor, natychmiast rozłącza obwód. To urządzenie różnicowoprądowe działa w ułamku sekundy, uniemożliwiając porażenie. W garażu chroni przed zagrożeniami z narzędzi ręcznych i maszyn trójfazowych. Jego budowa obejmuje transformator toroidalny i elektronikę wyzwalającą.

W warunkach garażowych różnicówka integruje się z rozdzielnicą główną lub grupową, zabezpieczając gniazdka i oświetlenie. Reaguje na prądy upływowe rzędu miliamperów, których nie wychwytują zwykłe wyłączniki nadprądowe. Dla układów TN-S czy TT wymaga precyzyjnego dopasowania do parametrów sieci. Montaż w obudowie IP44 chroni przed pyłem i wilgocią. Regularny test przyciskiem TEST symuluje upływ, sprawdzając sprawność.

Różnicówki dzielą się na wersje samodzielne lub łączone z ochroną nadprądową, jak RCBO, idealne do garażu z obciążeniami impulsowymi. Certyfikaty zgodności z PN-EN 61008 gwarantują niezawodność. W praktyce garażowej zapobiegają awariom sieci spowodowanym przez spawarki czy ładowarki akumulatorów. Dobór zależy od mocy urządzeń i długości przewodów.

Zobacz także: Zgoda sąsiada na garaż w granicy – wzór 2025

Dlaczego różnicówka obowiązkowa w garażu

Garaż klasyfikuje się jako pomieszczenie o podwyższonym ryzyku porażenia według normy PN-HD 60364-4-41, ze względu na betonowe podłogi przewodzące prąd i częstą obecność wilgoci. Wyłącznik różnicowoprądowy stanowi ochronę dodatkową, obowiązkową dla wszystkich obwodów gniazdkowych. Bez niego instalacja nie spełnia wymogów prawa budowlanego i ubezpieczeniowych. Chroni użytkownika podczas pracy z elektronarzędziami podłączonymi do sieci trójfazowej.

Urządzenia jak piły czy kompresory generują upływy impulsowe, które bez różnicówki mogą spowodować zwarcie lub porażenie. Norma wymaga jej w strefach wilgotnych, blisko podłogi czy zlewu. Brak zabezpieczenia naraża na kary od inspektora nadzoru budowlanego. W układach TT różnicówka zastępuje uziemienie ochronne.

Statystyki wypadków elektrycznych w warsztatach domowych pokazują, że większość wynika z upływów niezauważonych przez inne wyłączniki. Różnicówka minimalizuje to ryzyko do zera w garażu użytkowanym codziennie. Jej obecność podnosi wartość nieruchomości i bezpieczeństwo rodziny.

Zobacz także: Szkic garażu do zgłoszenia - formalności i wymogi 2025

Jaka czułość różnicówki do garażu

Standardowa czułość wyłącznika różnicowoprądowego do garażu wynosi 30 mA, zapewniając ochronę przeciwporażeniową dodatkową dla obwodów ogólnych. Reaguje na upływy powyżej tej wartości, odcinać prąd przed osiągnięciem niebezpiecznego poziomu 50 mA. Dla urządzeń trójfazowych jak spawarki ta wartość wystarcza, uwzględniając naturalne upływy kabli. Norma PN-HD 60364 zaleca ją w pomieszczeniach o zwiększonym ryzyku.

W strefach szczególnych, np. blisko zlewu czy podłogi betonowej z wodą, wybierz 10 mA dla selektywnej ochrony. Wyższa czułość zapobiega fałszywym wyzwalaniom od impulsów elektronarzędzi. Przewody o przekroju 2,5 mm² i długości do 50 m nie wpływają znacząco na dobór. Testuj corocznie, by uniknąć desensitizacji.

Porównanie czułości różnicówek

Tabela ilustruje, dlaczego 30 mA dominuje w garażach z mieszanymi obciążeniami. Dla sieci TT zawsze 30 mA jako główne zabezpieczenie.

Typy różnicówek do garażu

Typ AC reaguje na prądy upływowe sinusoidalne, ale w garażu z elektronarzędziami impulsowymi wybierz typ A. Ten wykrywa zarówno sinusoidalne, jak i pulsujące składowe stałe z ładowarek czy falowników spawarek. Norma PN-EN 61008-1 klasyfikuje je pod względem odporności na zakłócenia sieciowe. Typ A minimalizuje fałszywe wyłączenia przy pracy piły trójfazowej.

Typ B dla specjalistycznych urządzeń z prądami stałymi, jak niektóre kompresory inwertorowe, ale droższy i zbędny w typowym garażu. Wybór zależy od charakterystyki obciążeń: sprawdzaj specyfikacje narzędzi. W instalacjach z LED-ami i przetwornicami typ A jest uniwersalny.

Selektywne różnicówki z opóźnieniem zapobiegają kaskadowemu wyłączaniu w rozdzielnicy głównej. Dla garażu podpiętego do domu – typ A 30 mA.

Typy wyłączników różnicowoprądowych

• AC: Podstawowe, sinusoidalne upływy – tańsze, ale wrażliwe na impulsy.
• A: Uniwersalne do garażu, impulsowe i sinusoidalne – zalecane.
• B: Prądy stałe, specjalistyczne maszyny – rzadko potrzebne.

Prąd znamionowy różnicówki do garażu

Prąd znamionowy In dobiera się do maksymalnego obciążenia garażu, np. 16 A lub 25 A dla gniazdek i oświetlenia z zapasem 20%. Spawarka 5 kW wymaga min. 25 A przy 230 V. Przekrój przewodów 2,5 mm² pozwala na 16-20 A ciągłego prądu. W sieci trójfazowej 400 V dla piły – 16 A na fazę.

Dla kompresora 3 kW i kilku narzędzi – 40 A z marginesem. Oblicz sumę mocy: oświetlenie 1 kW + narzędzia 10 kW = In 63 A. Układ TN-S wymaga symetrycznego obciążenia. Zawsze z nadprądowym zabezpieczeniem przed.

W przyszłościowych garażach planuj 40-63 A, by podłączyć ładowarkę EV. Sprawdź spadki napięcia na długich przewodach.

Liczba biegunów różnicówki do garażu

W instalacjach TN-S lub TT stosuj 4P (cztery biegunowe), przełączające L, N i PEN. Chroni przed upływami na wszystkich przewodach w garażu trójfazowym. 2P wystarcza dla monofazowych obwodów gniazdkowych. Norma wymaga 4P przy mocy powyżej 11 kW.

Moduły szerokości 4 lub 2 dla kompaktowej rozdzielnicy. W TT odcina neutralny dla pełnej ochrony. Dla spawarek trójfazowych – zawsze 4P.

Wybór zależy od typu sieci: jednofazowa – 2P+N, trójfazowa – 4P. Integracja z wyłącznikami nadprądowymi oszczędza miejsce.

Montaż różnicówki w garażu

Montuj w rozdzielnicy głównej garażowej lub grupowej, na szynie DIN, z dostępem do przycisku TEST. Podłącz przewody: fazy do zacisków górnych, neutralny osobno. Uziemienie musi być sprawne. Obudowa szczelna IP65 przed wilgocią i pyłem z kompresora.

• Wyłącz główny prąd przed pracą.
• Sprawdź ciągłość przewodów multimetrem.
• Dopasuj toroid do przekroju kabli.
• Przetestuj po montażu upływem 1,5x czułości.
• Pomiar przez elektryka z protokołem.

Coroczny test: naciśnij TEST, sprawdź czas zadziałania poniżej 0,4 s. Wymieniaj co 10 lat lub po uderzeniu. Profesjonalny montaż unika błędów w doborze do układu sieci.

Unikaj samodzielnego regenerowania – zawsze nowa jednostka. W garażu z betonem – podnieś rozdzielnicę 1,5 m nad podłogę.

Pytania i odpowiedzi

• Czy różnicówka jest obowiązkowa w garażu?

  Tak, zgodnie z normą PN-HD 60364-4-41 różnicówka jest obowiązkowa w garażu jako pomieszczeniu o podwyższonym ryzyku porażenia prądem ze względu na wilgoć, betonowe podłogi i używane narzędzia.

• Jaka czułość różnicówki wybrać do garażu?

  Podstawowa czułość to 30 mA dla ochrony przeciwporażeniowej dodatkowej. Wyższa, 10 mA, tylko w szczególnych strefach, np. blisko zlewu.

• Jaki typ różnicówki do garażu: AC czy A?

  Zalecany typ A ze względu na obciążenia impulsowe z elektronarzędzi, spawarek czy ładowarek. Typ AC wystarczy tylko dla czysto sinusoidalnych prądów zmiennych.

• Jaki prąd znamionowy i liczba biegunów dla różnicówki w garażu?

  Prąd znamionowy In: 16-25 A dla typowych gniazdek i oświetlenia, z zapasem. Liczba biegunów: 4P dla układów TN-S lub TT, 2P dla prostszych obwodów.