Jak budowano kamienne piwnice – poradnik

Jak to było z tymi starymi piwnicami? Czy kiedyś budowano je inaczej, z myślą o czymś więcej niż tylko przechowywaniu ziemniaków?

• Drenaż i odprowadzanie wody w starych piwnicach
• Techniki obniżania podłogi w zabytkowych piwnicach
• Materiały drenarskie stosowane w piwnicach
• Zastosowanie cegieł o podwyższonej nasiąkliwości
• Renowacja i wzmacnianie ścian piwnic
• Kamieniarstwo i techniki murarskie w piwnicach
• Zaprawa wapienna w budowie starych piwnic
• Piskowanie ścian w historycznych piwnicach
• Budowa regałów na wino w piwnicy
• Cegły porowate w konstrukcji piwnic
• Q&A: Jak budowano stare piwnice

Zastanawialiście się kiedyś, co kryje się pod naszymi domami, te ciche, kamienne przestrzenie, które pamiętają czasy naszych dziadków, a może i pradziadków?

Czy te historyczne konstrukcje są tylko reliktem przeszłości, czy może kryją w sobie rozwiązania, które w dzisiejszych czasach można by z powodzeniem zastosować?

Odpowiedź na te pytania jest bliżej, niż myślicie – oto gdzie znajdziecie więcej szczegółów.

Zobacz także: Piwnica w bloku: przepisy i prawa właścicieli

Analiza danych historycznych dotyczących budowy starych piwnic ukazuje złożoność tych konstrukcji i inżynierską pomysłowość dawnych budowniczych. Kluczowe aspekty obejmują rozwiązania hydroizolacyjne, techniki budowlane oraz dobór materiałów:

Przyjrzyjmy się bliżej tym historycznym technikom, które potrafią zadziwić swoją prostotą i skutecznością. To, co wydaje się dzisiaj skomplikowane, dla dawnych budowniczych było codziennością, wymuszetą przez warunki i dostępne materiały. Zastanówmy się, jak te metody przenoszą się na dzisiejsze realia, czy ich zastosowanie wciąż ma sens i jakie przynosi korzyści, na przykład w kontekście budowy piwnic na wino. Dowiemy się, jak dbać o te przestrzenie, aby służyły nam przez kolejne lata, tak jak służyły naszym przodkom, czerpiąc z ich mądrości budowlanej.

Drenaż i odprowadzanie wody w starych piwnicach

Drenaż i prawidłowe odprowadzanie wody to fundamenty każdej piwnicy, szczególnie tej, która ma przetrwać wieki. W starych budowlach rozwiązania te były często proste, ale genialne w swojej logice. Wykorzystywano naturalne spadki terenu oraz systemy drenażowe wykonane z kamienia lub ceramiki. Celem było skierowanie wód gruntowych i opadowych z dala od fundamentów, co zapobiegało ich zawilgoceniu i degradacji.

Zobacz także: Kiedy piwnica nie jest kondygnacją? Przepisy 2025

W przypadku piwnicy zaadaptowanej do przechowywania wina, jak ta opisywana w zrealizowanych pracach, kluczowe okazało się udrożnienie pierwotnych odpływów. Zdarzało się, że przez lata zaniedbania, naturalne odpływy wody gruntowej zamulały się. Świadczy to o tym, że nawet najlepiej zaplanowane systemy wymagają okresowej konserwacji. W przeszłości, gdy piwnice służyły głównie do przechowywania płodów rolnych, ich zaleganie wodą nie było traktowane jako katastrofa, w przeciwieństwie do dzisiejszych oczekiwań wobec suchych i stabilnych pomieszczeń.

Nowi właściciele, przejmując obiekt pochodzący z mniej odległej przeszłości, często napotykają na problemy związane z zatkanymi odpływami. Świadczy to o tym, że problem zalewania piwnic nie jest nowy, a rozwiązania sprzed lat wymagały modernizacji. To właśnie w takich momentach widzimy, jak ważne jest zrozumienie oryginalnej funkcji i sposobu działania systemu, by móc go skutecznie przywrócić.

Kluczowe było przywrócenie drożności pierwotnego odpływu, który w lewym dolnym rogu, jak się okazało, był zamulony. To jest ten moment, kiedy historia spotyka się z praktycznością; czegoś, co kiedyś służyło rolnictwu, dziś potrzebujemy do czegoś innego, a problem pozostaje ten sam. Kiedy ziemia całkowicie zatkała odpływ, piwnica, pierwotnie przeznaczona do przechowywania kartofli, stała się wilgotną przechowalnią na węgiel. To metafora tego, jak zmianie ulega nasze podejście do przestrzeni i ich wykorzystania.

Nowoczesne podejście do drenażu w takich piwnicach często obejmuje instalację nowoczesnych systemów pomp zanurzeniowych w studzienkach. Automatyczne pompy, uruchamiające się w momencie osiągnięcia określonego poziomu wody, zapewniają ciągłą i bezproblemową ewakuację nadmiaru wilgoci na zewnątrz. Jest to rozwiązanie, które znacząco podnosi komfort użytkowania i bezpieczeństwo konstrukcji, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami długotrwałego kontaktu z wodą.

Techniki obniżania podłogi w zabytkowych piwnicach

Obniżanie podłogi w zabytkowych piwnicach to często nie lada wyzwanie, wymagające precyzji i wiedzy o specyfice starych konstrukcji. Jedną z metod, zastosowaną w opisywanym przypadku, było zdemontowanie oryginalnej posadzki, często wykonanej z surowego kamienia polnego. Kamień polny, choć historycznie cenny, potrafi być źródłem wielu problemów, jeśli nie zostanie odpowiednio zabezpieczony lub zaizolowany.

Następnie, po usunięciu starej warstwy, przystąpiono do prac ziemnych. Wykopano kanały, które miały pomieścić nowoczesne systemy drenarskie w postaci rur. To połączenie starej i nowej technologii jest fascynujące: wykorzystujemy historyczną przestrzeń i jej potencjał, ale wyposażamy ją w rozwiązania XXI wieku, które zapewniają komfort i bezpieczeństwo.

Cały proces wymagał ostrożności, aby nie naruszyć stabilności istniejących ścian. Obniżenie podłogi o około 30 centymetrów to znacząca zmiana, która mogła wpłynąć na pierwotny nacisk na fundamenty i konstrukcję ścian. Dlatego tak ważne jest, aby prace te były prowadzone przez specjalistów.

Następnym etapem było wypełnienie wykopanych kanałów żwirem drenarskim. Wyrównano nim poziom oryginalnej posadzki. Taka warstwa żwiru pełni funkcję drenażową, zapewniając odpływ wody z całej powierzchni piwnicy i zapobiegając jej gromadzeniu się pod nową posadzką. To rozwiązanie, choć proste, historycznie było stosowane w różnych formach, zawsze z celem ochrony konstrukcji przed wilgocią.

Na tak przygotowanym podłożu ułożono cegły o dużej porowatości i podwyższonej nasiąkliwości. Ich zadaniem jest utrzymanie odpowiedniej cyrkulacji wilgoci, zapobiegając jednocześnie jej nadmiernemu wnikaniu w ściany piwnicy. To jak stworzenie "oddychającej" podłogi, która współpracuje z całą konstrukcją, zamiast ją obciążać czy izolować sztucznie.

Choć w opisywanym przypadku celem było obniżenie podłogi w celu lepszego wykorzystania przestrzeni, zwłaszcza do celów winiarskich, warto zaznaczyć, że tego typu prace często są konieczne również ze względów technicznych. W starym budownictwie naturalne systemy odprowadzania wody mogły być niewydolne lub ulec degradacji z biegiem lat. Drenaż pod nową posadzką rozwiązuje te problemy kompleksowo.

Materiały drenarskie stosowane w piwnicach

W historycznym budownictwie podejście do obniżania podłogi i zapewnienia drenażu opierało się na naturalnie dostępnych materiałach, które charakteryzowały się dobrą przepuszczalnością. Najczęściej stosowano gruby żwir, kamień łamany lub tłuczeń ceglany. Te materiały, wysypane w wykopanych kanałach i warstwach pod nową posadzką, tworzyły efektywny system drenażowy, odprowadzający wodę z dala od fundamentów i zapobiegający jej gromadzeniu się.

Wspomniany w kontekście wspomnianych prac "żwir drenarski" to nic innego jak frakcjonowany kamień, zazwyczaj otoczak lub miał kamienny, o określonej granulacji. Jego zadaniem jest stworzenie przestrzeni przepuszczalnych dla wody, które jednocześnie stabilizują podłoże i zapobiegają zbijaniu się ziemi. W kontekście historycznym, użycie żwiru było naturalnym wyborem, ze względu na jego dostępność i łatwość obróbki.

Często stosowano także warstwy przepuszczalnych frakcji z cegły lub kamienia, które pełniły podwójną rolę: stabilizowały posadzkę i jednocześnie odprowadzały ewentualną wilgoć. W niektórych przypadkach drenaż był bardziej złożony, obejmując systemy rur ceramicznych lub kamiennych, które kierowały wodę do studzienek lub naturalnych cieków. Choć te rozwiązania były technologicznie prostsze, ich skuteczność była często wystarczająca, by chronić konstrukcje przez długie lata.

Ważne jest, aby zrozumieć, że skuteczność tych materiałów drenarskich była ściśle powiązana z prawidłowym wykonaniem prac. Odpowiednia grubość warstwy drenażowej, właściwa granulacja materiału i jego równomierne rozłożenie to klucz do sukcesu. To nie tylko wybór materiału, ale cała technika jego zastosowania decydowała o tym, czy piwnica będzie sucha i bezpieczna.

W dzisiejszych czasach, choć dostępne są nowoczesne materiały drenarskie jak geowłókniny czy specjalistyczne kruszywa, często wraca się do sprawdzonych, naturalnych rozwiązań. Jest to idealne połączenie tradycji z nowoczesnością, gdy możemy czerpać z najlepszych praktyk przeszłości i adaptować je do współczesnych realiów, zachowując przy tym oryginalny charakter budynków.

Zastosowanie cegieł o podwyższonej nasiąkliwości

W starym budownictwie, a zwłaszcza w konstrukcjach podziemnych, takich jak piwnice, często spotykamy się z użyciem cegieł o specyficznych właściwościach, w tym tych o podwyższonej nasiąkliwości. Może się to wydawać sprzeczne z intuicją, ale w rzeczywistości miało swoje uzasadnienie technologiczne i praktyczne. Cegły takie, często produkowane z lokalnych, mniej przetworzonych glin, były bardziej porowate i miały zdolność do "oddychania".

W piwnicach, gdzie naturalna wilgotność jest wyższa, cegły o podwyższonej nasiąkliwości, a także te o dużej porowatości, odgrywały kluczową rolę w regulacji mikroklimatu. Pozwalały na kontrolowane parowanie wilgoci, zapobiegając jej gromadzeniu się w postaci skroplin na powierzchniach. To strategia "pozwalania budynkowi oddychać", która jest fundamentem wielu tradycyjnych technik budowlanych.

W analizowanych pracach, wspomniano o ułożeniu na żwirze drenarskim cegieł o dużej porowatości i podwyższonej nasiąkliwości. Ich zadaniem było zapewnienie prawidłowej cyrkulacji wilgoci w obrębie posadzki. Zapobiegało to nie tylko przenikaniu wilgoci w ściany, ale także pomagało utrzymać optymalny poziom nawilżenia dla przeznaczonych tam produktów, w tym przypadku wina, które jest wrażliwe na skrajne warunki.

Co ciekawe, także do budowy regałów na wino użyto podobnych cegieł – o formacie 18x9x5 cm, również charakteryzujących się podwyższoną nasiąkliwością i dużą porowatością, wynoszącą około 17%. Ta świadoma decyzja projektowa podkreśla pragmatyzm dawnych budowniczych. Wybierali materiały najlepiej przystosowane do konkretnych zadań i warunków, nawet jeśli wydawały się one na pierwszy rzut oka mniej "idealne" niż współczesne alternatywy.

Zastosowanie takich cegieł ma również znaczenie dla estetyki i charakteru piwnicy. Porowatość i naturalna tekstura cegły nadają przestrzeni autentyczny, historyczny wygląd. Jest to element, który współczesne renowacje starają się zachować, doceniając wartość materiałów użytych przez poprzednie pokolenia i ich rolę w budowaniu atmosfery miejsca.

Renowacja i wzmacnianie ścian piwnic

Ściany piwnic, szczególnie te zbudowane w starszych technologiach, są narażone na wiele czynniczków degradacyjnych. W analizowanym przypadku, ściany w części przyziemnej uległy znacznemu zniszczeniu. Główną przyczyną było działanie mrozu oraz ciągłe nasycenie wodą, spowodowane zatkanym odpływem. To klasyczny przykład tego, jak brak właściwego drenażu wpływa na konstrukcję, powodując jej osłabienie.

Woda wnikająca bezpośrednio w ściany piwnicy, a następnie zamarzająca, rozsadza strukturę cegieł i zaprawy. Efektem są ubytki, a nawet wypadanie całych fragmentów muru, co jest widoczne na zdjęciach „przed” pracami renowacyjnymi. W opisywanej piwnicy sytuacja była na tyle poważna, że w miejscu wypadniętych cegieł powstały widoczne dziury, osłabiając integralność całej ściany.

Proces renowacji rozpoczął się od pilnej potrzeby usunięcia uszkodzonych elementów. Wykute zostały cegły, które nadawały się do wymiany. W ich miejsce, zgodnie z historycznymi technikami, wmurowano kamienie polne. Jest to dowód na to, że w miarę możliwości starano się zachować oryginalne materiały i metody budowy, co jest kluczowe dla ochrony dziedzictwa architektonicznego.

Do prac murarskich użyto czystej zaprawy wapiennej. Taka zaprawa, sporządzana na miejscu z hydratyzowanego wapna, piasku i wody, jest tradycyjnym spoiwem, cenionym za swoją elastyczność i paroprzepuszczalność. W przeciwieństwie do wielu współczesnych zapraw cementowych, wapno pozwala ścianom "oddychać", co jest niezwykle ważne w przypadku starych murów, zapobiegając gromadzeniu się wilgoci wewnątrz konstrukcji.

Poza mechanicznym wzmocnieniem ścian i uzupełnianiem ubytków, kluczowy okazał się proces oczyszczania nawierzchni ścian. Zastosowano piaskowanie, lecz z zachowaniem szczególnej ostrożności. Ciśnienie robocze nie przekraczało 2 barów, co miało na celu usunięcie luźnych zabrudzeń bez uszkadzania oryginalnych cegieł i zaprawy. W miejscach, gdzie oryginalna zaprawa wapienna uległa pełnej karbonizacji – czyli stwardniała do tego stopnia, że jej usunięcie wiązałoby się z ryzykiem uszkodzenia cegieł – pozostawiono ją bez zmian. Celem było zachowanie historycznego charakteru obiektu i jego autentyczności.

Kamieniarstwo i techniki murarskie w piwnicach

Kamieniarstwo i specyficzne techniki murarskie odgrywały kluczową rolę w budowie starych piwnic, nadając im nie tylko stabilność, ale i niepowtarzalny charakter. Kamień polny, używany powszechnie jako materiał budowlany, ze względu na swoją naturalną nieregularność wymagał specyficznych technik murowania. Kamienie te często były dobierane i dopasowywane ręcznie, tworząc mocne i trwałe struktury.

W opisanych pracach renowacyjnych, kamienie polne zostały użyte do uzupełnienia ubytków w murach, które powstały w wyniku działania wilgoci i mrozu. Wykorzystanie kamieni polnych w tym kontekście jest dowodem na szacunek dla oryginalnych materiałów i metod konstrukcyjnych. Kamień polny, odpowiednio dobrany i osadzony, doskonale integruje się z istniejącą strukturą, przywracając jej pierwotny wygląd i wytrzymałość.

Poza kamieniem polnym, często stosowano również cegłę – zarówno pełną, jak i łamaną, często o dużej porowatości. W piwnicach, gdzie panuje specyficzny mikroklimat, te materiały były idealnie dopasowane do potrzeb. Cegły porowate wspomagały cyrkulację wilgoci, zapobiegając jej gromadzeniu się w murach. Jest to przykład świadomego wykorzystania właściwości materiałów budowlanych, by stworzyć trwałą i funkcjonalną przestrzeń.

Kluczową rolę w konstrukcji starych piwnic odgrywała zaprawa. W większości przypadków była to zaprawa wapienna, sporządzana na miejscu z naturalnych składników: wapna hydratyzowanego, piasku i wody. Zaprawa wapienna, w przeciwieństwie do współczesnych zapraw cementowych, jest bardziej elastyczna i paroprzepuszczalna. Pozwala to murom "oddychać", co jest niezwykle ważne w utrzymaniu ich dobrego stanu technicznego, zwłaszcza w warunkach podwyższonej wilgotności.

Techniki murarskie polegały na starannym układaniu kamieni i cegieł, zgodnie z zasadami sztuki murarskiej. Często stosowano wiązania, które zapewniały stabilność konstrukcji, a każdy element, niezależnie czy był to kamień, czy cegła, był starannie dopasowywany i osadzany w zaprawie. Proces ten był czasochłonny i wymagał doświadczenia, ale efekt końcowy – mocna, trwała i estetyczna konstrukcja – był tego wart.

Zaprawa wapienna w budowie starych piwnic

Zaprawa wapienna to jeden z filarów tradycyjnego budownictwa, a jej zastosowanie w starych piwnicach miało ogromne znaczenie dla trwałości i specyficznego mikroklimatu tych pomieszczeń. Sporządzana na miejscu, zazwyczaj z wapna hydratyzowanego, piasku i wody, stanowiła naturalne i wysoce funkcjonalne spoiwo.

Wspomniana w analizie czysta zaprawa wapienna, użyta do wmurowania kamieni polnych w miejsce wybitych cegieł, jest przykładem przywiązania do historycznych metod. Jej główną zaletą jest wysoka paroprzepuszczalność. W przeciwieństwie do zapraw cementowych, które tworzą niemal nieprzepuszczalną barierę, zaprawa wapienna pozwala ścianom "oddychać". Oznacza to, że wilgoć może swobodnie przenikać na zewnątrz, zamiast gromadzić się wewnątrz muru, co prowadzi do jego degradacji.

Proces wiązania zaprawy wapiennej to tzw. karbonizacja. W kontakcie z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu, zaprawa powoli twardnieje, tworząc trwałą, choć nadal elastyczną strukturę. W tekstach historycznych można znaleźć opisy trwającej nawet kilka lat pełnej karbonizacji, która nadawała murom niezwykłą wytrzymałość, ale jednocześnie zachowywała ich zdolność do reagowania na zmiany wilgotności.

Ta elastyczność sprawiała, że zaprawa wapienna była mniej podatna na pękanie niż zaprawy cementowe, szczególnie w kontekście naturalnych osiadań budynków czy zmian temperatury. W piwnicach, gdzie warunki są często bardziej ekstremalne niż w nadziemnych częściach budynków, właściwości te były nieocenione dla długowieczności konstrukcji.

Współczesne badania potwierdzają, że czysta zaprawa wapienna jest idealnym rozwiązaniem dla renowacji obiektów zabytkowych. Jej właściwości fizyczne i chemiczne są kompatybilne z historycznymi materiałami budowlanymi, co pozwala na zachowanie ich autentyczności i strukturalnej integralności. Jest to dowód na to, że stare techniki budowlane, oparte na naturalnych materiałach, nadal mają ogromne znaczenie i mogą służyć jako wzór dla współczesnego budownictwa.

Piskowanie ścian w historycznych piwnicach

Piskowanie, czyli proces czyszczenia powierzchni przy użyciu strumienia sprężonego powietrza z materiałem ściernym, jest często stosowane w renowacji starych budynków. W przypadku historycznych piwnic, metoda ta może przynieść doskonałe rezultaty, ale wymaga wyjątkowej ostrożności i precyzji. Kluczowe jest dostosowanie parametrów pracy do stanu i rodzaju materiału ściany, aby nie doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń.

W analizowanym przypadku, ściany piwnic zostały oczyszczone za pomocą piaskowania przy ciśnieniu roboczym nie większym niż 2 bary. Jest to bardzo niskie ciśnienie, które świadczy o delikatnym podejściu do zabytkowego muru. Celem było usunięcie luźnych zabrudzeń, starego tynku czy nalotów, które mogły negatywnie wpływać na estetykę i stan techniczny ścian, ale bez naruszania struktury oryginalnych cegieł i zaprawy.

Szczególną ostrożność należało zachować w miejscach, gdzie zaprawa wapienna uległa pełnej karbonizacji i stwardniała. Usunięcie takiej zaprawy wiązałoby się z koniecznością skucia oryginalnych cegieł, co obniżyłoby wartość historyczną obiektu. Dlatego też, w takich przypadkach, zdecydowano się pozostawić nieoczyszczone fragmenty, aby jak najwierniej zachować pierwotny charakter piwnicy.

Piskowanie na niskim ciśnieniu pozwala nie tylko na skuteczne usunięcie zanieczyszczeń, ale także na odsłonięcie naturalnej faktury i koloru materiałów budowlanych. W przypadku historycznych cegieł i kamieni, jest to sposób na przywrócenie im pierwotnego blasku i podkreślenie ich piękna. Jest to metoda, która pozwala na regenerację powierzchni bez jej znaczącego naruszenia.

Warto podkreślić, że piaskowanie, nawet to delikatne, powinno być wykonywane przez doświadczonych specjalistów. Tylko oni są w stanie dobrać odpowiedni rodzaj materiału ściernego (np. soda, szkło granulowane) i właściwe parametry pracy, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność zabiegu. Odpowiednie zastosowanie tej techniki pozwala na odświeżenie i zabezpieczenie historycznych piwnic, przywracając im ich dawny splendor.

Budowa regałów na wino w piwnicy

Budowa regałów na wino w piwnicy to często etap finalny adaptacji tych historycznych przestrzeni do nowych funkcji. W przypadku piwnic adaptowanych do przechowywania wina, estetyka i funkcjonalność idą w parze. Regały nie tylko porządkują przestrzeń, ale również tworzą odpowiednią atmosferę i ułatwiają dostęp do butelek.

W analizowanym projekcie, po prawej stronie piwnicy wymurowano regały na wino. Zastosowano tu małą cegłę w formacie 18x9x5 cm, która charakteryzowała się podwyższoną nasiąkliwością i dużą porowatością. Wybór materiału nie był przypadkowy. Takie cegły, podobnie jak te użyte do konstrukcji ścian, pomagają w regulacji mikroklimatu piwnicy, co jest kluczowe dla odpowiedniego przechowywania wina. Absorpcja i powolne oddawanie wilgoci tworzy stabilne warunki, których wino potrzebuje do długoletniego dojrzewania.

Precyzja wykonania regałów jest niebagatelna. Każda cegła musiała być starannie dobrana i osadzona, aby regały były stabilne i bezpieczne, nawet pod obciążeniem pełnych butelek wina. Tradycyjne techniki murowania, z użyciem dobrej jakości zaprawy wapiennej, zapewniły trwałość konstrukcji. Cegły te dodają też wnętrzu piwnicy rustykalnego, historycznego charakteru, podkreślając jej wiek i potencjał.

Projektując regały na wino, warto zwrócić uwagę na ergonomię i dostępność. Odpowiednie rozmieszczenie półek, ich wysokość i głębokość, a także możliwość łatwego wyjmowania i wkładania butelek – to wszystko wpływa na komfort użytkowania piwnicy jako składnicy win.

Prace te pokazują, jak można połączyć ochronę dziedzictwa z nowoczesnymi potrzebami. Historyczna piwnica, dzięki odpowiedniemu projektowi i staranności wykonania, może zyskać zupełnie nowe życie, stając się funkcjonalnym i estetycznym miejscem do przechowywania cennych trunków, jednocześnie celebrując swoją przeszłość.

Cegły porowate w konstrukcji piwnic

Cegły porowate odgrywały nieocenioną rolę w tradycyjnej budowie piwnic, szczególnie tam, gdzie naturalna wilgotność była wysoka. Ich sekret tkwił w strukturze – liczne drobne pory ułatwiały cyrkulację powietrza i wilgoci, co w kontekście piwnic było niezwykle pożądane. Cegły te, wytwarzane z glin o specyficznym składzie i często wypalane w niższych temperaturach, wykazywały podwyższoną nasiąkliwość i zdolność do "oddychania".

W analizowanych pracach, cegły o dużej porowatości i podwyższonej nasiąkliwości zostały zastosowane nie tylko do budowy ścian, ale także jako element nowej posadzki, ułożonej na warstwie drenażowej. Ich zadaniem było wspieranie prawidłowej cyrkulacji wilgoci, zapobieganie jej nadmiernemu przenikaniu w konstrukcję ścian i utrzymanie optymalnego mikroklimatu. Jest to przykład mądrego wykorzystania materiałów, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się mniej odporne na wilgoć, a w rzeczywistości doskonale radzą sobie w trudnych warunkach.

Nawet nowo budowane regały na wino zostały wykonane przy użyciu cegieł o podobnych właściwościach – o napięciowym formacie 18x9x5 cm, z podwyższoną nasiąkliwością, szacowaną na około 17%. Takie staranne dobieranie materiałów podkreśla zrozumienie dla potrzeb przechowywania wina, które jest gatunkiem wymagającym stabilnych warunków. Cegły te nie tylko pełnią funkcję konstrukcyjną, ale również wspierają proces przechowywania, regulując wilgotność powietrza.

Zastosowanie cegieł porowatych ma też swoją estetyczną stronę. Poza tym, że tworzą przytulną, naturalną atmosferę, ich nieregularna tekstura może dodawać piwnicy charakteru i autentyczności. Jest to sposób na zachowanie historycznego klimatu miejsca, jednocześnie zapewniając jego nowoczesną funkcjonalność.

Współcześnie, choć dostępne są nowoczesne materiały izolacyjne, powrót do stosowania cegieł porowatych w renowacji starych piwnic, a nawet w nowym budownictwie, zyskuje na popularności. Docenia się ich ekologiczny charakter, zdolność do regulacji wilgotności i pozytywny wpływ na jakość powietrza w pomieszczeniach. To dowód na to, że dawne, sprawdzone technologie nadal zasługują na uwagę i mogą być inspiracją dla budownictwa przyszłości.

Q&A: Jak budowano stare piwnice

• Jakie były najczęstsze problemy z odprowadzaniem wody w starych piwnicach i jak sobie z nimi radzono?

  W starych piwnicach częstym problemem było zamulenie systemu odprowadzania wody gruntowej oraz drenaży. W przypadku zamulonego odpływu, nowi właściciele często wykorzystywali piwnicę do przechowywania ziemniaków, a później węgla. Rozwiązaniem było udrożnienie istniejących odpływów i drenaży. W przypadku całkowitego zatkania, obniżano podłogę, kopano kanały, w których umieszczano rury drenarskie podłączone do studzienki z automatyczną pompą zanurzeniową, która odprowadzała wodę na zewnątrz.

• W jaki sposób zapewniano odpowiednią cyrkulację wilgoci i chroniono ściany przed jej wnikaniem?

  Po odbudowie podłogi, na posadzkę wysypywano żwir drenarski, wyrównując poziom do oryginalnego. Następnie układano cegły o dużej porowatości i podwyższonej nasiąkliwości. Taki dobór materiałów pozwalał zachować prawidłową cyrkulację wilgoci i zapobiegał jej wnikaniu w przegrody ścienne.

• Jakim materiałem remontowano uszkodzone przez mróz i wodę ściany starych piwnic i dlaczego?

  Uszkodzone przez mróz i wodę ściany reperowano przez wykucie zniszczonych cegieł i wmurowanie w ich miejsce kamieni polnych. Do prac murarskich używano czystej zaprawy wapiennej, sporządzonej na miejscu z wapna hydratyzowanego, piasku i wody. Ta tradycyjna metoda konserwacji pozwalała zachować historyczny charakter obiektu.

• Jakie materiały wybierano do budowy regałów na wino w stylu historycznym i dlaczego?

  Do budowy regałów na wino wykorzystywano małą cegłę w formacie 18x9x5 cm. Cegła ta charakteryzowała się podwyższoną nasiąkliwością, około 17%, oraz dużą porowatością. Te parametry były kluczowe do stworzenia konstrukcji sprzyjającej przechowywaniu wina i zachowania odpowiedniego mikroklimatu.