orientowanie mapy
16 października 2017
literowanie
16 października 2017

Dostępna literatura podaje wiele terminów dotyczących węzła łączności stanowiska dowodzenia (WŁ SD).
Jest on definiowany jako „element systemu łączności wojskowej stanowiący organizacyjno – techniczne połączenie sił i środków łączności oraz środków zautomatyzowanego dowodzenia, rozwijany w warunkach polowych w celu zapewnienia łączności dalekosiężnej i wewnętrznej dowództwu, znajdującemu się na stanowisku dowodzenia (SD).

Węzeł łączności stanowiska dowodzenia stanowi część składową danego stanowiska, jest przeznaczony do świadczenia usług (telekomunikacyjnych i pocztowych) na rzecz organów i osób funkcyjnych wchodzących w skład tych stanowisk.

Węzeł łączności stanowiska dowodzenia batalionu jest elementem systemu łączności, w którym użytkownicy (abonenci) uzyskują dostęp do usług świadczonych w tym systemie.

Każdy węzeł łączności musi spełniać dwie następujące funkcje:

  • zewnętrzną;
  • wewnętrzną.

Funkcja zewnętrzna polega na zapewnieniu wymiany informacji pomiędzy abonentami danego i innych węzłów łączności. Dodatkowo funkcja zewnętrzna oznacza konieczność tranzytu zgłoszeń między różnymi węzłami pracującymi w sieci telekomunikacyjnej.

Funkcja wewnętrzna polega na zapewnieniu możliwości wymiany informacji między osobami wchodzącymi w skład organu dowodzenia, działającego na stanowisku dowodzenia (punkcie dowódczo – obserwacyjnym) batalionu, w ramach którego rozwinięty jest węzeł.

Z powyższego wynika konieczność rozwijania na węzłach łączności grup urządzeń łączności (abonenckich, komutacyjnych, transmisyjnych).

Węzły łączności stanowisk dowodzenia dzielą się na dwie zasadnicze kategorie:

  • stacjonarne węzły łączności;
  • polowe węzły łączności.

Stacjonarne węzły łączności urządza się w specjalnych pomieszczeniach stałych na terenie garnizonu. Przeznaczone są do zapewnienia łączności związkom operacyjnym i taktycznym, oddziałom i pododdziałom w garnizonach lub rejonach alarmowych. Stacjonarne węzły łączności zapewniają również łączność dowództwom i sztabom (Ministerstwa Obrony Narodowej, Okręgów Wojskowych, Rodzajów Sił Zbrojnych) oraz wojewódzkim sztabom wojskowym i komendom uzupełnień.

Polowe węzły łączności (takimi są węzły łączności występujące na szczeblu batalionu) spełniają zasadniczą rolę w zapewnieniu dowodzenia wojskami we wszystkich rodzajach działań. Rozwija się je w wyznaczonych rejonach tylko na czas zapewnienia łączności.

Polowe węzły łączności szczebla pododdziału są węzłami opartymi o mobilne środki dowodzenia i łączności, co oznacza, że środki łączności są na trwałe zamontowane w nadwoziach samochodów specjalnych i opancerzonych, które mogą przemieszczać się w warunkach polowych.

Węzły łączności stanowisk dowodzenia są to węzły łączności wojskowej stanowiące część stanowisk dowodzenia, przeznaczone do zapewnienia wymiany informacji z innymi stanowiskami (punktami) dowodzenia i zapewnienia wewnętrznej łączności na stanowiskach dowodzenia4.

Polowe węzły łączności stanowisk dowodzenia rozwijane są na wszystkich szczeblach organizacyjnych od batalionu wzwyż.

Elementy organizacyjno – funkcjonalne węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionu zmechanizowanego.

Węzeł łączności stanowiska dowodzenia batalionu wyposażony jest w siły i środki łączności zapewniające łączność radiową oraz przewodową.
Powinny zapewnić spełnienie następujących wymagań:

  • zapewnienie osobom funkcyjnym łączności w warunkach szybko zmieniającej się sytuacji;
  • zapewnienie dowodzenia wojskami na postoju, w rejonach rozmieszczenia oraz ruchu we wszystkich rodzajach działań bojowych oraz w trudnych warunkach terenowych i atmosferycznych;
  • zapewnienie kompleksowego wykorzystania środków i urządzeń łączności.

W skład struktury organizacyjno – funkcjonalnej węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionu wchodzą następujące elementy wydzielane ze struktury plutonu dowodzenia:

  • Punkt kierowania węzłem łączności.
  • Grupa środków teletransmisyjnych.
  • Grupa zautomatyzowanych wozów dowodzenia (dowódczo – sztabowych).

Ad. 1. Punkt kierowania węzłem łączności jest elementem węzła łączności przeznaczonym do kierowania czynnościami techniczno – eksploatacyjnymi funkcyjnych i załóg elementów węzła łączności w zakresie terminowego rozwijania, właściwej eksploatacji i przenoszenia WŁ w celu zapewnienia ciągłości i terminowości obiegu informacji w procesie dowodzenia wojskami.
Ad. 2. Grupę środków teletransmisyjnych stanowią:
zestawy dalekosiężnych traktów przewodowych przeznaczonych do organizacji linii dowiązania do węzła łączności stanowiska dowodzenia (tyłowego stanowiska dowodzenia) brygady;
radiostacje UKF przeznaczone do organizacji relacji z przełożonym, podwładnymi, jednostkami współdziałającymi oraz do łączności z elementami ugrupowania bojowego.
Ad. 3. Grupa zautomatyzowanych wozów dowodzenia (ZWD) składa się z kilku wozów dowodzenia rozmieszczonych w rejonie stanowiska dowodzenia (podczas pracy na postoju przy wykorzystaniu podsystemu przewodowego) lub w kolumnie marszowej (podczas pracy w ruchu przy wykorzystaniu środków łączności radiowej KF i UKF) przeznaczonych do zapewnienia użytkownikom (oficerom dowództwa) bezpośredniej łączności radiowej z przełożonym, podwładnymi i współdziałającymi we wszystkich rodzajach i etapach działań bojowych. Wozy dowodzenia stanowią miejsca pracy i środki transportu dla oficerów dowództwa batalionu. Elementy organizacyjno – funkcjonalne węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionie.

Rozmieszczanie węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionu.

Polowe węzły łączności z reguły rozmieszcza się w rejonach umożliwiających realizację postawionych zadań łączności oraz właściwe wykorzystanie wszystkich rozwijanych środków łączności, oraz ich maskowanie przed obserwacją naziemną i powietrzną.

Polowe węzły łączności mogą być rozwijane w rejonach:

  • zawczasu rozpoznanych i przygotowanych;
  • rozpoznanych doraźnie i ustalonych na podstawie mapy.

W pierwszym przypadku o miejscu rozwinięcia poszczególnych elementów węzła łączności decyduje szef węzła łączności (w porozumieniu z przedstawicielem dowództwa batalionu), po uprzednim uzgodnieniu rejonu rozmieszczenia węzła łączności z przedstawicielem grupy dowodzenia (planowania) SD.

W przypadku rozwijania WŁ SD na podstawie mapy, miejsca rozwijania poszczególnych elementów węzła wyznacza się w rejonie ustalonym w porozumieniu z przedstawicielem dowództwa batalionu.
Miejsca te określa szef węzła łączności w obecności dowódców elementów, którzy kierują do nich swoje środki łączności.
Rejony przewidziane na rozwijanie polowych węzłów łączności powinny spełniać następujące wymagania:

  • mieć odpowiednie miejsca do rozmieszczenia środków łączności oraz pododdziałów logistycznych;
  • zapewniać naturalne warunki maskowania i zabezpieczenia przed skutkami użycia broni konwencjonalnej;
  • mieć dobrze rozwinięty system dróg;
  • zapewniać możliwość korzystania z miejscowych źródeł wody lub stałego i szybkiego jej dowozu;
  • zapewniać sprzyjające warunki naturalne do rozbudowy inżynieryjnej (ukrycia dla obsług i środków łączności);
  • zapewniać możliwość korzystania z miejscowych urządzeń (sieci) zasilających i łączności;
  • posiadać sprzyjające warunki do organizacji ochrony i obrony.

Polowych węzłów łączności nie należy rozmieszczać w pobliżu zakładów przemysłowych, węzłów komunikacyjnych i obiektów wyróżniających się w terenie. Należy również unikać rozmieszczania ich w głębi kompleksów leśnych, w pobliżu źródeł promieniowania elektromagnetycznego, magazynów uzbrojenia i paliw oraz w pobliżu dużych przepraw wodnych.

W żadnym przypadku nie wolno wprowadzać elementów węzła łączności do rejonu węzła bez przeprowadzenia rekonesansu tego rejonu !
Podczas wyboru miejsca na rozwinięcie poszczególnych elementów węzła należy brać pod uwagę:

  • możliwość rozśrodkowanego rozmieszczenia poszczególnych elementów łączności (odległość 50 – 70 m pomiędzy elementami łączności);
  • możliwość szybkiego i dogodnego wjazdu i wyjazdu elementu z miejsca rozwinięcia;
  • sprzyjające warunki do naturalnego maskowania oraz organizacji ochrony i obrony.
Rozwijanie węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionu

Przez rozwinięcie węzła łączności SD należy rozumieć rozwinięcie jego elementów, wykonanie połączeń kablowych między nimi, rozwinięcie sieci zasilania i łączności służbowej, uruchomienie wymaganej ilości łączy dalekosiężnych i wewnętrznych oraz organizację ochrony i obrony.

Rejon przewidziany na rozwinięcie węzła łączności musi odpowiadać określonym warunkom. Powinien on zapewnić:

  • odpowiednie miejsce na rozwinięcie elementów logistycznych oraz pododdziałów łączności przy zapewnieniu rozśrodkowania elementów WŁ;
  • naturalne warunki maskowania i zabezpieczenia przed środkami rażenia przeciwnika;
  • możliwości korzystania z istniejących w danym rejonie elementów infrastruktury telekomunikacyjnej;
  • rozwinięty system komunikacyjny;
  • właściwe warunki do wykonanie schronów i ukryć dla obsług elementów łączności;
  • możliwość korzystania z istniejących źródeł wody lub stałego i szybkiego jej dowozu;
  • właściwe warunki do organizacji obrony i ochrony.

Warunkiem koniecznym poprzedzającym rozwinięcie węzła łączności w danym rejonie jest przeprowadzenie jego rekonesansu.
Rozpoznanie rejonu węzła łączności może nastąpić w dwojaki sposób:

Po pierwsze wcześniejsze skierowanie grupy rekonesansowej, która rozpoznaje nowy rejon i wyznacza miejsca do rozwinięcia poszczególnych elementów stanowiska dowodzenia (w tym węzła łączności).
Szef węzła łączności po zapoznaniu się z rejonem rozmieszczenia części operacyjnej SD przeprowadza rekonesans rejonu rozmieszczenia węzła łączności, podczas którego ustala

  • miejsca rozwinięcia elementów węzła łączności;
  • drogi dojazdowe i wyjazdowe;
  • elementy ochrony i obrony węzła łączności;
  • miejsce odpoczynku dla pododdziału łączności.

Po drugie wysłanie grupy rekonesansowej po przybyciu kolumny węzła w nowy rejon rozwijania. Kolumnę węzła zatrzymuje się przed planowanym rejonem rozwinięcia i dopiero po jego rozpoznaniu, i postawieniu zadań funkcyjnym węzła poszczególne elementy łączności zostają wprowadzone na wyznaczone miejsca.
Po postawieniu zadań i wskazaniu miejsc rozmieszczenia poszczególnych elementów, szef węzła łączności kieruje wprowadzaniem kolumny i rozwijaniem węzła łączności.

Następnie szef węzła łączności opracowuje „Plan rozmieszczenia i okablowania elementów węzła łączności” oraz „Plan obrony i ochrony elementów węzła łączności”, uwzględniając w nich m.in.:

  • usytuowanie grup funkcjonalnych części operacyjnej SD;
  • rozmieszczenie elementów węzła łączności;
  • stan rozwiniętej i eksploatowanej kablowej sieci abonenckiej SD;
  • organizację ochrony i obrony SD.

Podczas wyboru miejsca na rozmieszczenie elementów WŁ SD należy kierować się uwzględnieniem następujących kwestii:
W zakresie środków radiowych:

  • ukształtowanie i charakter terenu oraz możliwości wykonania niezbędnych prac inżynieryjnych zapewniających ukrycie środków radiowych przed zniszczeniem;
  • możliwość odpowiedniego maskowania środków radiowych przed obserwacją powietrzną i naziemną oraz rozpoznaniem radioelektronicznym przeciwnika;
  • możliwości ochrony przed zakłóceniami energetycznymi oraz zakłóceniami powodowanymi przez własne środki radiowe;
  • możliwości szybkiego rozwinięcia linii i środków przeznaczonych do zdalnego sterowania nadajnikami;
  • możliwość zapewnienia szybkiego i sprawnego obiegu informacji przesyłanych środkami radiowymi.

Środki radiowe batalionu to radiostacje małej mocy przenośne lub pokładowe, które znajdują się bezpośrednio na stanowisku dowodzenia (punkcie dowódczo – obserwacyjnym) w taki sposób, aby były zawsze jak najbliżej miejsca pracy ich użytkowników.

W batalionie zasadnicza część środków radiowych znajduje się na wozach dowodzenia (dowódczo – sztabowych). Pozwalają one zapewnić łączność zarówno na postoju, jak i w ruchu. Wozy dowodzenia (dowódczo – sztabowe) rozmieszcza się z reguły w pobliżu miejsc pracy osób funkcyjnych, którym są przyporządkowane. Użytkownicy wozów dowodzenia mogą korzystać ze środków łączności bezpośrednio z wozu dowodzenia (dowódczo – sztabowego) lub za pomocą urządzeń wynośnych.
W zakresie środków i urządzeń przewodowych:

  • ukształtowanie terenu i możliwość rozśrodkowanego usytuowania wszystkich urządzeń;
  • możliwość dogodnego wjazdu i wyjazdu wozów;
  • dogodne warunki rozwijania i eksploatacji sieci przewodowych rozwijanych na SD;
  • dogodne warunki wprowadzania do urządzeń łączności linii przewodowych dalekosiężnych i łącznikowych.
Zwijanie i przemieszczanie węzła łączności stanowiska dowodzenia batalionu.

Sprawne i terminowe zwijanie węzłów łączności oraz przemieszczanie ich do nowych rejonów jest zasadniczą kwestią zapewnienia ciągłego dowodzenia wojskami w walce. Zwijanie węzła łączności należy organizować tak, aby wszystkie jego elementy zostały zwinięte w odpowiednim czasie. Na wykonanie tego zadania decydujący wpływ ma zwinięcie połączeń przewodowych dalekosiężnych i wewnętrznych.
Zadanie na zwinięcie węzła łączności i przygotowanie do przemieszczenia stawia szefowi węzła łączności jego przełożony. W stawianym zadaniu przełożony powinien podać:

  • terminy rozpoczęcia zwijania poszczególnych kierunków abonenckich;
  • kolejność i terminy wyłączania łączy dalekosiężnych;
  • terminy zwijania pozostałych elementów i urządzeń węzła łączności;
  • miejsce ustawienia kolumny oraz czas jej gotowości do rozpoczęcia marszu do kolejnego rejonu rozwinięcia węzła łączności;
  • trasę marszu, którą szef węzła łączności nanosi na mapę oraz czas przybycia do nakazanego rejonu;
  • sposób zapewnienia dowodzenia wewnątrz kolumny w czasie marszu.

Po przeanalizowaniu otrzymanego zadania, szef węzła łączności stawia zadania poszczególnym dowódcom elementów węzła, a w czasie zwijania węzła kieruje ich pracą.

Przed przystąpieniem do zwijania elementu łączności, obsługi poszczególnych urządzeń łączności powinny przekazać informację o zwijaniu i przerwaniu łączności do węzłów i elementów współpracujących.
Zgodnie z otrzymanym zadaniem w odpowiednim miejscu formuje się kolumnę marszową węzła łączności. Zawsze należy dążyć do takiego ustawienia wozów w kolumnie węzła łączności, aby sprawnie wykonać postawione zadanie.

Kolumny węzłów łączności stanowisk dowodzenia wchodzą w skład kolumn tych stanowisk dowodzenia i razem z nimi się przemieszczają. W takich przypadkach na czele kolumny znajduje się element rozpoznawczy, a zamyka ją wóz zabezpieczenia technicznego.

Na czas marszu, w celu zapewnienia kierowania kolumną, organizuje się łączność sygnalizacyjną i radiową na radiostacjach UKF małej mocy. Łączność radiową wykorzystuje się tylko do przekazywania ustalonych sygnałów dowodzenia i sygnałów alarmowych. Węzeł łączności SD bz wykonuje marsz w jednym rzucie.

Średnia prędkość marszu kolumny samochodowej węzła łączności wynosi w nocy 25-30 km/godz., a w dzień 30-40 km/godz.

Marsz należy wykonywać z maksymalną prędkością, na jaką pozwalają warunki. Odległości między pojazdami zależą od prędkości marszu i mogą wynosić 25-50 m. Odległość między pojazdami zwiększa się podczas gołoledzi, ograniczonej widoczności, na stromych drogach z ostrymi zakrętami itp.

Podczas przejazdu kolumny przez tereny skażone, prędkość marszu ulega zwiększeniu oraz żołnierze nakładają odzież ochronną. Po wyjściu ze skażonego rejonu przeprowadza się częściowe zabiegi sanitarne i specjalne.

Kolumnę wprowadza do rejonu rozwijania węzła łączności jego szef lub wyznaczony funkcyjny, który brał udział w rekonesansie.

Podsumowanie

W celu sprawnego i skutecznego sprawowania funkcji dowodzenia w batalionie organizuje się stanowisko dowodzenia, którego ważny element stanowi węzeł łączności.
Jego właściwe funkcjonowanie bezpośrednio wpływa na możliwość i jakość świadczenia usług telekomunikacyjnych przez system łączności rozwijany i eksploatowany przez pododdziały łączności.

Węzeł łączności stanowiska dowodzenia batalionu wyposażony w urządzenia cyfrowe posiada następujące zalety:

  • prostota jego struktury organizacyjno – funkcjonalnej;
  • mała różnorodność urządzeń łączności;
  • wysoki stopień bezpieczeństwa łączności;
  • duża mobilność.

Opracowane w artykule kwestie merytoryczne znajdują praktyczne zastosowanie w pododdziałach jednostek wojsk lądowych. Przedstawione treści nie są rozwiązaniami ostatecznymi, których nie można modyfikować lub zmieniać.

Praktyka niejednokrotnie pokazuje, że dowódcy odchodząc od utartych standardów podejmują decyzje, ustalając charakter i metody pracy pododdziałów stosownie do ich specyfiki i wykonywanych zadań.

Bibliografia:
Adamczyk G., Taktyka wojsk łączności, CSŁiI, Zegrze 2003.

error: Treść jest chroniona !!