Rozpuszczanie styropianu w acetonie: jak to zrobić?
Rozpuszczanie styropianu w acetonie trwa chwilę: pianka zapada się w oczach, uwięzione w niej powietrze uchodzi, a w naczyniu zostaje gęsta, kleista masa polistyrenu. Do pokazu wystarczy kilkadziesiąt mililitrów acetonu, szklane lub metalowe naczynie, przewiew oraz rękawice i okulary. Metoda sprawdza się w eksperymencie albo przy robieniu kleju czy impregnatu z resztek, gorzej jako sposób na pozbycie się dużej ilości odpadów.
- Co się dzieje podczas rozpuszczania styropianu w acetonie?
- Jak rozpuścić styropian w acetonie krok po kroku?
- Jaka substancja rozpuszcza styropian i co działa najszybciej?
- Do czego użyć rozpuszczonego styropianu?
- Czy aceton to dobry sposób na odpady ze styropianu?
Co się dzieje podczas rozpuszczania styropianu w acetonie?
Aceton niszczy piankową strukturę styropianu i uwalnia zamknięte w niej powietrze, więc objętość materiału gwałtownie spada. Polistyren nie znika, tylko traci postać pianki: zbiera się na dnie jako lepka masa, a po odparowaniu acetonu zostaje z niego zwarta grudka tworzywa.
Styropian ma dużą objętość przy małej masie, bo w większości jest powietrzem zamkniętym w drobnych komórkach. Z dużego kawałka zostaje więc niewiele masy, a w trakcie widać bąbelki uciekającego powietrza. Tworzywo nie zamienia się w inną substancję, zmienia tylko formę.
Jak rozpuścić styropian w acetonie krok po kroku?
Dodawaj małe kawałki czystego styropianu do niewielkiej ilości acetonu w szklanym lub metalowym naczyniu i mieszaj, aż masa osiągnie potrzebną gęstość. Pracuj na zewnątrz albo przy otwartym oknie.
- Wybierz przewiewne miejsce z dala od ognia, iskier i grzejników.
- Załóż rękawice ochronne i okulary; przy intensywnym zapachu przyda się też maseczka.
- Przygotuj naczynie ze szkła lub metalu, którego nie użyjesz już do jedzenia. Plastikowy kubek odpada, bo aceton rozpuszcza także wiele innych tworzyw.
- Wlej mało acetonu: do pokazu z jednym wyciętym kształtem wystarcza około 50 ml.
- Dokładaj styropian po kawałku i mieszaj drewnianym patyczkiem; następny kawałek dodawaj, gdy poprzedni się zapadnie.
- Za gęstą masę rozrzedź odrobiną acetonu, za rzadką zagęść kolejną porcją styropianu.
- Resztę przelej do szczelnego, opisanego słoika albo zostaw do odparowania w przewiewnym miejscu.
Aceton jest łatwopalny i ma bardzo silny zapach, a wdychanie dużej ilości jego oparów szkodzi zdrowiu. Pracuj małymi porcjami i nie zostawiaj otwartego naczynia w zamkniętym pomieszczeniu.
Jaka substancja rozpuszcza styropian i co działa najszybciej?
Poza acetonem styropian rozpuszczają m.in. benzyna, ksylen i rozpuszczalnik nitro. Roztwór styropianu w nitro jest używany w modelarstwie do impregnacji poszycia modeli latających.
Jako najskuteczniejszy rozpuszczalnik użytkownik wątku o odpadach styropianowych na forum elektroda.pl wskazuje ksylen, z uwagą, by nie wdychać jego oparów; to opinia praktyka, nie pomiar czasu. Wrażliwość styropianu na rozpuszczalniki ma znaczenie także przy malowaniu, dlatego przed pracą sprawdź, jaką farbę do styropianu w sprayu można użyć.
Do czego użyć rozpuszczonego styropianu?
Masa z rozpuszczonego styropianu nadaje się do pokazów, drobnego klejenia, domowego impregnatu i formowania płyt z odpadów. Jej zachowanie zależy od gęstości i użytego rozpuszczalnika.
| Cel | Jak przygotować masę | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Pokaz chemiczny | kształt wycięty ze styropianu na talerzu z ok. 50 ml acetonu | okulary, rękawice, przewiew |
| Klej do drobnych napraw i modeli | masa rozrzedzona acetonem, nakładana pędzlem | nie nakładaj na tworzywa, które aceton rozpuszcza |
| Impregnat do betonu lub drewna | roztwór w nitro: gęstszy do betonu, rzadszy do drewna | wynik prób użytkowników, nie badań |
| Płyta z odpadów styropianu | zmielone granulki zroszone mgiełką acetonu i dociśnięte w formie | do wypełnień, np. między blachą a OSB, nie na elewację |
| Duża ilość odpadów | nie rozpuszczaj | zmiel na wypełnienie albo oddaj do odbioru |
Reguła wyboru: jeśli zależy ci na efekcie, rozpuszczaj mały kształt w kilkudziesięciu mililitrach acetonu; jeśli potrzebujesz kleju lub impregnatu, reguluj gęstość ilością rozpuszczalnika; jeśli masz worki odpadów, zmiel je albo oddaj. Domowa masa nie zastąpi produktu systemowego, więc do mocowania płyt ociepleniowych dobierz klej do styropianu przeznaczony do tej pracy.
Czy aceton to dobry sposób na odpady ze styropianu?
Przy kilku kawałkach z opakowań tak, przy większej ilości raczej nie. Jeden z użytkowników forum po poprawkach ściany próbował acetonu i benzyny na hałdzie styropianu, a ostatecznie wywiózł resztki w workach, partiami.
Duże ilości, np. po demontażu ocieplenia ze styropianu, często nie mieszczą się w zwykłym odbiorze odpadów komunalnych i wymagają osobnego kontenera. Zasady przyjmowania styropianu w punkcie selektywnej zbiórki sprawdź w swojej gminie; rozpuszczona masa nadal jest odpadem.
Czyste ścinki można zmielić i użyć jako wypełnienie pod podłogę na legarach albo za płytami gipsowo-kartonowymi, podobnie jak regranulat styropianowy stosowany w ciepłych wylewkach. Styropianu nie pal: spalanie daje kłęby gęstego dymu i silny, przykry zapach.
