podstawy łączności
16 października 2017
RF-10
16 października 2017

Kod Morse’a – stworzony w 1838 przez Samuela Morse’a i Alfreda Vaila sposób reprezentacji alfabetu, cyfr i znaków specjalnych za pomocą dźwięków, błysków światła, impulsów elektrycznych lub znaków popularnie zwanych kreską i kropką.

Wszystkie znaki reprezentowane są przez kilkuelementowe serie sygnałów – krótkich (kropek) i długich (kresek).

Kreska powinna trwać co najmniej tyle czasu, co trzy kropki.

Odstępy:

Odstęp pomiędzy elementami znaku powinien trwać jedną kropkę.

Odstęp pomiędzy poszczególnymi znakami – trzy kropki.

Odstęp pomiędzy grupami znaków (słowami) – siedem kropek.

Obecnie Alfabet Morse’a najczęściej używany jest przez radioamatorów.

Międzynarodowy kod Morse’a jest obecnie nazywany „międzynarodowym kodem radiowym”, przede wszystkim z tego powodu, że kod będący w dzisiejszym użyciu został znacznie zmodyfikowany w stosunku do tego, który wymyślił Samuel Morse. Zmiany te miały na celu zwiększyć jego przydatność w nowoczesnej komunikacji.

W zakresie profesjonalnym piloci i kontrolerzy lotu zwykle są zaznajomieni z kodem Morse’a – urządzenia radionawigacyjne, takie jak VOR i NDB, w sposób ciągły wysyłają swoje identyfikatory za pomocą kodu Morse’a.

Kod Morse’a jest zaprojektowany w ten sposób, aby człowiek był w stanie go zrozumieć bez specjalnego urządzenia dekodującego. W sytuacji awaryjnej kod ten może być łatwo nadany za pomocą zaimprowizowanych środków, dzięki czemu jest wszechstronnym i uniwersalnym sposobem telekomunikacji.

Wiele osób pragnących nauczyć się rozumienia szybkiego kodu Morse’a wykorzystuje w tym celu:

metodę Farnswortha, nazwanej tak po Donaldzie R. Farnsworth, znanym także pod jego znakiem W6TTB. Metoda Farnswortha polega na nauce z nieco zredukowaną szybkością, zachowuje się wprawdzie oryginalny czas wybrzmiewania znaku, ale wydłuża się odstęp pomiędzy znakami. Osoba ucząca się za pomocą tej metody od razu słyszy prawidłową – szybką – melodię znaku, zaś nieproporcjonalnie i przesadnie wydłużony odstęp pomiędzy znakami pozwala umysłowi zaznajomić się z melodią właściwą każdemu znakowi i przyswoić ją tak, by później była automatycznie przez niego rozpoznawana.

Metoda Kocha – nazwana po niemieckim psychologu Ludwiku Kochu, który eksperymentował z nauką kodu Morse’a od razu z pełną, docelową prędkością. Nauka polegała na słuchaniu początkowo zaledwie dwóch znaków, gdy uczeń wychwytywał różnicę pomiędzy nimi i był w stanie zanotować je w 90% poprawnie, dodawano kolejny znak. I tak aż do osiągnięcia pełnego zestawu znaków.

Oprócz tego w korespondencji wojskowej i cywilnej stosuje się tabelę skrótów, tak zwany kod Q. Obejmuje ona kilkadziesiąt trzyliterowych sekwencji zaczynających się przeważnie (początkowo wyłącznie) na literę Q. Skrótami tymi obsługuje się całą konwencjonalną korespondencję przeprowadzaną pomiędzy radiostacjami, z wyjątkiem samej wymiany telegramów.

Alfabetem Morse’a można się porozumiewać:

W dzień – przy pomocy dwóch biało czerwonych tarcz, albo chorągiewek oraz gwizdkiem.

W nocy – przy pomocy latarki, gwizdka oraz ogniska.

 

KRESKĘ – oznacza podniesienie dwóch chorągiewek do wy­sokości ramion, długi błysk latarki, albo długi gwizdek (policz w myśli „raz, dwa, trzy” na każdy długi błysk).

KROPKĘ – oznacza podniesienie prawej chorągiewki do wy­sokości ramienia, krótkie błyśnięcie latarki albo krótki gwizdek (policz „raz” na krótki błysk).

STACJA SYGNALIZACYJNA składa się z 2 harcerek. Jedna dyktuje poszczególne litery, druga je nadaje. Przy od­bieraniu jedna odczytuje nadawane znaki a druga zapi­suje. Może być trzecia osoba w roli obserwatora.

SPOSÓB SYGNALIZOWANIA – stacja sygnalizacyjna (nadawcza) zgłasza swoją gotowość przez nadawanie dwóch znaków (KA) tak długo, aż stacja odbiorcza zgłosi się, nadając jeden znak.

Początek depeszy zaznacza się podniesieniem dwóch cho­rągiewek pionowo do góry. Stacja odbiorcza odpowiada tym samym znakiem.

Koniec słowa zaznacza się zakreśleniem dużego koła cho­rągiewką i ten sam znak oznacza „Zrozumienie”.

Koniec nadawania zaznacza się zakreśleniem trzech kół chorągiewką.

Pomyłkę – albo niezrozumienie zaznacza się nadaniem 6-ciu kropek, po czym należy powtórzyć całe poprzedzające słowo.

 

Przy zapisywaniu, nadawaniu i dyktowaniu alfabetu Morse’a należy dokładnie zaznaczyć przerwy między literami – inaczej będzie on bardzo trudny do odczytania (policz „raz, dwa, trzy” na każdą przerwę między literami).

Zapisuje się go w ten sposób: – . – . / – – . . / . . – / . – – / . – / . – – – //

 

Pomoc do odkodowywania

Odczytanie znaku polega na poruszaniu się w dół diagramu w zależności od tego, czy odbierana jest kropka, czy kreska


Sygnalizacja przy pomocy rąk

  • kropka: uniesienie ramion prosto do góry
  • kreska: uniesienie ramion poziomo na boki
  • rozdzielenie znaków: ramiona skrzyżowane na piersi
  • rozdzielenie grup lub słów: ramiona rozłożone ukosem w dół
  • pomyłka lub prośba o powtórzenie: okręgi ramionami rozłożonymi ukosem w górę

Źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_Morse%E2%80%99a

– SemaforRecommendation ITU-R M.1677-1 – International Morse code

http://www.zhpkanada.ca/org_harcerek/harcerki/harc_spis_materialow/harc_technika/harc_tech_sygnalizacja.htm

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie pozwoleń dla służby radiokomunikacyjnej amatorskiej

ISSA International Sailing School Association – English

error: Treść jest chroniona !!