Czym ogrzać garaż? 6 sprawdzonych sposobów na ciepło w 2026

Zimny garaż blaszany potrafi dać się we znaki skrzypiące zawiasy, zamarzający płyn w szybach, rdzewiejące narzędzia i palce, które odmawiają posłuszeństwa po pięciu minutach pracy. Wybór odpowiedniego źródła ciepła w tak lekkiej konstrukcji rządzi się twardymi prawami fizyki, a przy okazji może kosztować kilkaset złotych rocznie albo… kilka tysięcy, jeśli się popełni błąd.

• Dlaczego ogrzewanie garażu blaszanego to osobna liga
• Nagrzewnica elektryczna dmuchowa szybkie dogrzewanie garażu
• Grzejnik olejowy i konwektorowy stabilna temperatura w garażu
• Promiennik podczerwieni ciepło punktowe bez ogrzewania powietrza
• Nagrzewnica gazowa propan-butan niezależność od sieci elektrycznej
• Webasto i nagrzewnica olejowa rozwiązanie dla profesjonalistów
• Koza na paliwo stałe najtańsze ogrzewanie garażu
• Tabela porównawcza czym ogrzać garaż blaszany
• Scenariusze wyboru co wybrać dla Twojego garażu
• Bezpieczeństwo checklist dla każdego użytkownika
• Jak zmniejszyć koszty ogrzewania garażu blaszanego
• Kiedy ogrzewanie garażu blaszanego się nie opłaca
• Mini-kalkulator kosztów ogrzewania

Dlaczego ogrzewanie garażu blaszanego to osobna liga

Blacha o grubości 0,5-0,7 mm przewodzi ciepło niemal tak sprawnie jak folia aluminiowa w kuchni. Współczynnik przenikania ciepła dla niemalowanej stali wynosi około 58 W/(m²·K), więc każdy stopień różnicy między wnętrzem a otoczeniem ucieka w kilka minut. Brak izolacji termicznej ścian, dachu i podłogi oznacza, że grzejnik musi pokonywać opór porównywalny z próbą napełnienia wodą sita.

Podłoga w blaszaku to zazwyczaj wylewka cienkowarstwowa lub sama blacha obie warianty mają temperaturę bliską gruntu, który pod koniec stycznia w wielu regionach Polski oscyluje wokół 0°C. Strumień ciepła „ucieka" więc nie tylko przez ściany, ale i przez posadzkę, a tradycyjne grzejniki konwekcyjne ogrzewają powietrze, które natychmiast opada, bo nie ma go na czym zatrzymać.

Lekka konstrukcja ogranicza też możliwości montażowe. Kotły wiszące, ciężkie piece na paliwo stałe, a nawet duże zbiorniki na gaz płynny wymagają solidnego fundamentu albo przynajmniej wzmocnienia podłogi. W blaszanym garażu zwykle tego brakuje, więc wybór pada na urządzenia lekkie, mobilne, często przenośne. Bezpieczeństwo pożarowe wchodzi tu na pierwszy plan blaszane ściany nagrzewają się szybko, a odległość grzejnika od karoserii czy półki z farbami musi wynosić co najmniej 50 cm dla nagrzewnic powietrza i 100 cm dla pieców na paliwo stałe.

Efekt? W blaszanym garażu liczy się przede wszystkim szybkość działania, mobilność i odporność na warunki, w których ściany nie chronią przed stratami ciepła. Każde z poniższych rozwiązań warto rozważyć właśnie przez pryzmat tych trzech cech.

Nagrzewnica elektryczna dmuchowa szybkie dogrzewanie garażu

Elektryczna nagrzewnica dmuchowa działa na prostej zasadzie: wentylator przetłacza powietrze przez wężownicę grzejną o mocy 2-3 kW, a podgrzany strumień wyrzucany jest w kierunku strefy roboczej. Czas nagrzania standardowego blaszaka 3×5 m do odczuwalnej różnicy to 5-10 minut, co czyni tę metodę bezkonkurencyjną, gdy wpadamy do garażu „na chwilę".

Koszt godziny pracy przy taryfie G11 (ok. 0,65 zł/kWh) i mocy 2,5 kW wynosi 1,62 zł. Przy taryfie G12w z nocną tańszą energią (0,45 zł/kWh) warto ustawić timer na godziny nocne, jeśli chcemy utrzymać minimalną temperaturę np. 5°C. W praktyce elektryczna nagrzewnica sprawdza się przy pracy do 2-3 godzin dziennie; powyżej tego rachunek rośnie nieproporcjonalnie do komfortu.

Urządzenie ma jedną poważną wadę: grzeje powietrze, nie ludzi ani przedmioty. W momencie wyłączenia temperatura w blaszaku spada w ciągu 15-20 minut z powrotem do poziomu otoczenia, bo nie ma masy termicznej, która akumulowałaby ciepło. Dodatkowo wentylator wciąga pył, opiłki, a nawet opary benzyny, co przy dłuższej pracy tworzy mieszankę wybuchową dlatego nagrzewnica powinna stać co najmniej 1,5 m od otwartego kanistra z paliwem.

Nie podłączaj nagrzewnic o mocy powyżej 2 kW przez przedłużacze typowy bęben 10 A z kablem 1,5 mm² pozwala bezpiecznie przenieść około 3,5 kW, ale już zwinięty w rolkę grzeje się sam i potrafi stopić izolację. Bezpośrednie gniazdo z osobnym obwodem i zabezpieczeniem 16 A to warunek minimalny określony w normie PN-HD 60364 dla instalacji tymczasowych w obiektach gospodarczych.

Grzejnik olejowy i konwektorowy stabilna temperatura w garażu

Grzejnik olejowy napełniony jest glikolem lub olejem mineralnym, który akumuluje ciepło i oddaje je powoli, nawet 30-45 minut po wyłączeniu. Dzięki temu temperatura w pomieszczeniu nie skacze, a samo urządzenie nie wysusza powietrza tak agresywnie jak nagrzewnica dmuchowa. Typowy model 11-elementowy o mocy 1500-2000 W podnosi temperaturę blaszaka 3×5 m o 8-10°C w ciągu godziny, jeśli garaż jest zamknięty.

Konwektor elektryczny działa inaczej: cienka rura grzejna ogrzewa powietrze przepływające przez obudowę grawitacyjnie, bez wentylatora. Czas reakcji jest krótszy niż w olejowym, ale dłuższy niż w dmuchawie, a kształt płaskiego panelu pozwala powiesić go na ścianie i zaoszczędzić cenne centymetry kwadratowe w ciasnym blaszaku. Zużycie prądu jest zbliżone, bo sprawność obu typów sięga 99% różnica tkwi w charakterystyce oddawania ciepła.

Koszt godziny pracy grzejnika olejowego 2 kW to 1,30 zł przy taryfie G11, nieco więcej niż dmuchawy, ale za to stabilniejszy rozkład temperatur. Największą zaletą obu rozwiązań jest bezpieczeństwo: obudowa nagrzewa się do 60-80°C (olejowy) lub 50-60°C (konwektor), więc ryzyko zapalenia pobliskich przedmiotów jest niewielkie, a brak otwartego ognia eliminuje konieczność stosowania czujnika czadu.

Te urządzenia mają jednak dwie wyraźne słabości w kontekście blaszaka. Po pierwsze, potrzebują zamkniętej przestrzeni otwarta brama garażowa w ciągu 2-3 minut niweluje cały efekt grzewczy. Po drugie, są ciężkie (grzejnik olejowy 11-elementowy waży 10-12 kg), więc trzeba je ustawić na stabilnej podłodze, a nie na blachy pióro czy sklejce.

Promiennik podczerwieni ciepło punktowe bez ogrzewania powietrza

Promiennik IR emituje fale elektromagnetyczne w paśmie podczerwieni, które ogrzewają nie powietrze, lecz napotkane powierzchnie: podłogę, karoserię, ubranie, skórę. To dlatego w chłodny dzień czujesz ciepło słońca, mimo że temperatura powietrza wynosi 5°C mechanizm jest identyczny. W garażu blaszanym ta właściwość okazuje się bezcenna, bo ignoruje największą wadę lekkiej konstrukcji, czyli natychmiastową ucieczkę ciepła.

Halogenowy promiennik IR o mocy 1500 W ogrzewa strefę o średnicy około 2-2,5 m w ciągu 30 sekund od włączenia. Koszt godziny pracy wynosi 0,97 zł, najniższy spośród rozwiązań elektrycznych, bo cała energia trafia do ludzi i przedmiotów, a nie w „uciekające" powietrze. Modele kwarcowe i ceramiczne pracują nieco wolniej, ale dają bardziej równomierny rozkład temperatury.

Wentylacja przy promienniku IR nie jest wymagana urządzenie nie spala paliwa, nie wytwarza spalin, nie zużywa tlenu. To jedyne rozwiązanie, które można bezpiecznie stosować w garażu o kubaturze poniżej 30 m³, gdzie inne źródła ciepła zostałyby wykluczone przez normy dotyczące wymiany powietrza. Co ważne, promiennik doskonale sprawdza się jako ogrzewanie punktowe: majsterkowicz ustawiony 1,5 m od urządzenia czuje się komfortowo nawet przy 0°C na zewnątrz.

Ograniczeniem pozostaje zasięg i charakter pracy. Promiennik nie nagrzeje całego garażu, więc po wyjściu ze strefy oddziaływania natychmiast wraca chłód. Lampa halogenowa ma żywotność 5000-8000 godzin, a wymiana kosztuje kilkadziesiąt złotych to warto wiedzieć przy planowaniu budżetu.

Nagrzewnica gazowa propan-butan niezależność od sieci elektrycznej

Nagrzewnica gazowa spala propan-butan z butli 11 kg lub większej, wytwarzając strumień gorącego powietrza o mocy 3-15 kW. Działa wszędzie tam, gdzie nie ma prądu lub gdzie instalacja elektryczna nie udźwignie dużej mocy. Czas nagrzewania garażu 3×5 m do temperatury roboczej to 5-10 minut, a koszt godziny przy cenie butli 11 kg za 55-65 zł wynosi 1,80-2,20 zł.

Spaliny powstające przy spalaniu propanu zawierają tlenek węgla, dlatego wentylacja staje się obowiązkowa. Minimalny przekrój otworu nawiewno-wywiewnego określa norma PN-EN 13410 na 5 cm² na każdy 1 kW mocy grzewczej. Dla nagrzewnicy 5 kW daje to 25 cm² nawiewu i tyle samo wywiewu w praktyce wystarczą dwie kratki 5×5 cm w dolnej i górnej części ściany. Bez tego wymiannika spaliny gromadzą się przy podłodze, a czujnik czadu powinien reagować już przy stężeniu 50 ppm.

Mobilność to kolejna zaleta: nagrzewnica z butlą waży 8-12 kg, można ją przestawić w dowolne miejsce, a w razie potrzeby zabrać na działkę czy kemping. Modele z piezozapaleniem i termoparą odcinającą dopływ gazu przy zgaśnięciu płomienia są dziś standardem. Warto wybierać urządzenia z atestem EN 461, co gwarantuje szczelność instalacji gazowej.

Nagrzewnica gazowa w blaszanym garażu to nie jest rozwiązanie do pracy ciągłej. Spaliny, wilgoć z procesu spalania i hałas wentylatora sprawiają, że najlepiej sprawdza się jako doraźne źródło ciepła na 2-3 godziny. Butla z gazem powinna stać minimum 1,5 m od nagrzewnicy, w pozycji pionowej, z zaworem chronionym przed przypadkowym uszkodzeniem.

Webasto i nagrzewnica olejowa rozwiązanie dla profesjonalistów

Nagrzewnica olejowa typu Webasto (i pokrewne konstrukcje) spala olej napędowy lub benzynę w komorze spalania, a ciepło z wymiennika przekazywane jest do układu chłodzenia albo bezpośrednio do powietrza. W wersji „warsztatowej" urządzenie pobiera 0,2-1 l paliwa na godzinę, oddając 4-8 kW ciepła. Koszt godziny przy cenie ON 6,50 zł/l wynosi 1,30-6,50 zł, w zależności od modelu i ustawionej mocy.

Zalety są konkretne: pełna niezależność od sieci elektrycznej, wysoka sprawność (90-95%), szybki czas nagrzewania (5-10 minut) i możliwość pracy w trybie ciągłym przez wiele godzin. Warsztaty samochodowe, serwisy opon i ekipy budowlane używają tych urządzeń od lat, bo potrafią utrzymać temperaturę 15-20°C w dużych halach przy akceptowalnym koszcie paliwa.

W blaszanym garażu pojawia się jednak kilka problemów. Po pierwsze, spaliny Webasto wytwarza CO i CO₂, więc wymaga sprawnej wentylacji i czujnika czadu. Po drugie, hałas: 60-75 dB w odległości 1 m utrudnia rozmowę i szybko męczy. Po trzecie, konieczność przechowywania zapasu paliwa w garażu, co zwiększa ryzyko pożarowe. Nie instaluj Webasto bez komina lub przewodu odprowadzającego spaliny na zewnątrz w zamkniętej przestrzeni stężenie tlenku węgla osiąga wartość krytyczną w ciągu 15-20 minut.

To rozwiązanie ma sens przede wszystkim wtedy, gdy garaż pełni funkcję warsztatu i jest użytkowany 20-40 godzin tygodniowo. Przy okazjonalnym majsterkowaniu koszt inwestycji (1500-4000 zł za urządzenie) zwraca się dopiero po kilku latach intensywnej eksploatacji.

Koza na paliwo stałe najtańsze ogrzewanie garażu

Piec na drewno, węgiel lub brykiet potrafi ogrzać nawet słabo zaizolowany blaszak, bo oddaje ciepło przez promieniowanie ścianek i konwekcję powietrza opływającego rozgrzany korpus. Koszt godziny pracy przy spalaniu suchego drewna kominkowego (cena ok. 0,40 zł/kg) i zużyciu 3-4 kg/h wynosi 1,20-1,60 zł, a przy węglu brunatnym bywa jeszcze niżej.

Moc kotłów i kóz sięga 6-12 kW, co w zupełności wystarcza na garaż 20-30 m². Zamknięta komora spalania pozwala na jedno załadowanie drewnem na 2-3 godziny pracy, a w przypadku kóz z płaszczem wodnym nawet dłużej. Temperatura w pomieszczeniu rośnie do komfortowego poziomu w 20-40 minut, zależnie od izolacji i temperatury zewnętrznej.

Koza ma jednak najbardziej restrykcyjne wymagania bezpieczeństwa ze wszystkich opisanych rozwiązań. Odległość od łatwopalnych ścianek musi wynosić minimum 100 cm, podłoga pod piecem wymaga niepalnej płyty (blacha stalowa 2 mm lub ceramika) o wymiarach co najmniej 50×50 cm wysuniętej przed drzwiczki. Komin musi spełniać wymagania PN-EN 1856 dla przewodów spalinowych, a jego wysokość ponad dach musi zapewniać prawidłowy ciąg.

Czujnik czadu w garażu z kozą to absolutny obowiązek, nie opcja. Tlenek węgla jest bezbarwny i bezwonny, a jego śmiertelne stężenie 800 ppm osiągane jest w zamkniętej przestrzeni w kilkanaście minut. Koszt detektora z certyfikatem EN 50291 to 50-120 zł, kilkadziesiąt razy mniej niż potencjalne konsekwencje braku ochrony.

Tabela porównawcza czym ogrzać garaż blaszany

Ceny orientacyjne na 2024 r.: taryfa G11 0,65 zł/kWh, G12w noc 0,45 zł/kWh; propan-butan 55 zł/butla 11 kg; olej napędowy 6,50 zł/l; drewno kominkowe 400 zł/mp (przy 1 mp ≈ 500 kg). Koszty nie uwzględniają amortyzacji urządzeń.

Scenariusze wyboru co wybrać dla Twojego garażu

Pracujesz 1-2 godziny tygodniowo i zależy Ci na szybkim komforcie? Nagrzewnica elektryczna dmuchowa o mocy 2 kW da efekt po 5 minutach, a jej zakup to koszt 150-300 zł. To najczęściej wybierany wariant, bo łączy niską cenę urządzenia z akceptowalnym kosztem eksploatacji.

Spędzasz w garażu pół dnia lub więcej? Połączenie promiennika IR (ciepło punktowe na stanowisku pracy) i grzejnika olejowego (stabilna temperatura tła) daje najlepszy bilans komfortu i kosztów. Promiennik ogrzewa ciało i narzędzia, olejówka utrzymuje temperaturę powyżej 10°C, a oba urządzenia pracują cicho i bezpiecznie.

Masz słaby dostęp do prądu lub w ogóle go nie masz? Nagrzewnica gazowa propan-butan z butlą 11 kg to jedyne sensowne rozwiązanie przenośne. Pamiętaj o wentylacji (kratka nawiewna 100 cm²) i czujniku czadu przy każdym urządzeniu spalinowym.

Warsztat z dużym natężeniem pracy (15-40 h tygodniowo)? Nagrzewnica olejowa typu Webasto z odprowadzeniem spalin na zewnątrz zwróci się szybciej niż jakiekolwiek rozwiązanie elektryczne. Koszt inwestycji 2000-4000 zł amortyzuje się przy intensywnej eksploatacji w ciągu 2-3 sezonów.

Szukasz najtańszego ogrzewania i masz dostęp do drewna? Koza na paliwo stałe z kominem to koszt godzinnej pracy poniżej 1,50 zł, ale wymaga suchego opału, regularnego czyszczenia i bezwzględnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Bez izolacji termicznej ścian koza będzie palić drewno szybciej, niż zdąży ogrzać wnętrze, więc warto wcześniej zadbać o ocieplenie garażu blaszanego pianką PIR o grubości 5-8 cm.

Bezpieczeństwo checklist dla każdego użytkownika

• Czujnik czadu z certyfikatem EN 50291 przy każdym urządzeniu spalinowym (gaz, Webasto, koza).
• Odległość nagrzewnicy od ścian i przedmiotów łatwopalnych: minimum 50 cm dla nagrzewnic powietrza, 100 cm dla pieców.
• Niepalna podłoga pod kozą i piecykiem: blacha stalowa ≥2 mm lub płytka ceramiczna wysunięta 50 cm przed drzwiczki.
• Komin spełniający PN-EN 1856, z regularnym czyszczeniem co najmniej raz na sezon.
• Brak przedłużaczy do urządzeń powyżej 2 kW bezpośrednie gniazdo z obwodem 16 A.
• Wentylacja nawiewno-wywiewna o przekroju 5 cm² na każdy 1 kW mocy urządzeń spalinowych.
• Brak przechowywania kanistrów z paliwem, farb, rozpuszczalników w odległości mniejszej niż 2 m od źródła ciepła.
• Gaśnica proszkowa ABC 2-3 kg w widocznym miejscu, z aktualnym przeglądem.

Wentylacja to nie sugestia, lecz wymóg bezpieczeństwa. W blaszanym garażu o kubaturze 30 m³ nagrzewnica gazowa 5 kW bez wymiannika powietrza osiąga krytyczne stężenie CO w ciągu 12-15 minut. Żadna oszczędność nie jest warta tego ryzyka.

Jak zmniejszyć koszty ogrzewania garażu blaszanego

Samo ogrzewanie blaszaka bez izolacji termicznej to wyrzucanie pieniędzy w przysłowiowe błoto. Współczynnik przenikania ciepła przez ścianę z blachy bez ocieplenia wynosi 5,7 W/(m²·K), a po nałożeniu płyt PIR o grubości 5 cm spada do 0,42 W/(m²·K), czyli mniej więcej trzynaście razy. Koszt ocieplenia garażu 3×5 m pianką PIR 5 cm to orientacyjnie 1500-2500 zł, a oszczędność na ogrzewaniu sięga 40-60% w pierwszym sezonie.

Uszczelnienie bramy garażowej to kolejny krok, który przynosi natychmiastowe efekty. Pianka EPDM wokół krawędzi i taśma termozgrzewalna na progu ograniczają infiltrację zimnego powietrza o 70-80%. Zestaw uszczelek kosztuje 50-120 zł i montuje się go w ciągu godziny, bez specjalistycznych narzędzi.

Ogrzewanie punktowe zamiast kubaturowego zmienia rachunek ekonomiczny. Zamiast nagrzewać całą kubaturę 30 m³ do 15°C, wystarczy ogrzać stanowisko pracy o powierzchni 3-4 m² za pomocą promiennika IR. Koszt godzinnej pracy spada wtedy do 0,40-0,60 zł zamiast 1,50-2,00 zł, a komfort odczuwany przez użytkownika pozostaje taki sam.

Termostat z timerem pozwala wyłączyć grzejnik po osiągnięciu zadanej temperatury lub uruchomić go godzinę przed planowaną pracą. Prosty sterownik elektroniczny kosztuje 80-200 zł i w skali roku potrafi obciąć koszty o 20-30%, eliminując bezwładne grzanie pustego pomieszczenia.

Kiedy ogrzewanie garażu blaszanego się nie opłaca

Garaż blaszany bez izolacji, użytkowany sporadycznie (raz w miesiącu przez godzinę), generuje koszty grzewcze, które trudno uzasadnić komfortem. Litr oleju napędowego za 6,50 zł albo kilowatogodziny za 0,65 zł szybko przewyższają wartość pracy, jaką wykonujemy w takim garażu. W tym scenariuszu rozsądniej jest ocieplić konstrukcję lub po prostu przenieść prace do cieplejszej części roku.

Ogrzewanie garażu, w którym przechowywane są materiały łatwopalne (kanistry, rozpuszczalniki, aerozole), wymaga szczególnej rozwagi każde otwarte źródło ognia, iskrzenie czy wysoka temperatura obudowy grzejnika zwiększa ryzyko zapłonu par. Bezpieczniej jest wietrzyć garaż przed pracą i ogrzewać tylko ciało (odzież termiczna, promiennik IR) niż całe pomieszczenie.

Garaż blaszany podłączony do instalacji gazowej (kocioł, kuchenka) wymaga projektu wentylacji wykonanego przez osobę uprawnioną. Samowolne montowanie dodatkowych urządzeń spalinowych w takim obiekcie bez przeglądu kominiarskiego stanowi naruszenie prawa budowlanego (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c) i może skutkować odmową wypłaty odszkodowania w razie pożaru.

Mini-kalkulator kosztów ogrzewania

Garaż 3×5 m, praca 5 godzin tygodniowo przez 6 miesięcy sezonu grzewczego (30 tygodni), średni koszt godzinnej eksploatacji 1,80 zł. Roczny koszt: 5 × 30 × 1,80 = 270 zł. Po ociepleniu ścian pianką PIR 5 cm koszt spada o około 50%, do 135 zł. Po uszczelnieniu bramy i zastosowaniu termostatu można zejść do 90-100 zł rocznie.

Dla warsztatu czynnego 25 godzin tygodniowo w sezonie (150 tygodni × 25 h × 1,30 zł dla Webasto) koszt sięga 4875 zł, ale bez ogrzewania nie da się prowadzić działalności. Izolacja ścian i dachu obniża tę kwotę o 30-40%, zwrot z inwestycji następuje w ciągu jednego sezonu.

Najtańsze ogrzewanie garażu blaszanego to nie zawsze najtańsza eksploatacja liczy się całkowity koszt posiadania, bezpieczeństwo i dopasowanie do sposobu użytkowania. Promiennik podczerwieni jako rozwiązanie startowe sprawdza się w 80% przypadków: niski koszt zakupu, natychmiastowy efekt, brak wymogu wentylacji i brak konieczności montażu. Jeśli garaż pełni funkcję warsztatu, warto rozważyć izolację termiczną ścian i sufitu, bo bez niej każde źródło ciepła pracuje na pełnych obrotach, a rachunek rośnie nieproporcjonalnie do komfortu.

Przed wyborem urządzenia warto wykonać audyt własnych potrzeb: ile godzin tygodniowo spędzasz w garażu, czy masz dostęp do prądu i wentylacji, jakie paliwo jest najtańsze w Twojej okolicy. Konkretne odpowiedzi na te trzy pytania zawężą wybór do jednej, dwóch opcji.

Źródła danych i norm

• PN-EN 13410 Wentylacja pomieszczeń z urządzeniami gazowymi.
• PN-EN 1856 Kominy metalowe, wymagania i metody badań.
• PN-HD 60364 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
• EN 50291 Czujniki tlenku węgla w pomieszczeniach mieszkalnych.
• EN 461 Nagrzewnice gazowe przenośne bez odprowadzenia spalin.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.).
• Ustawa Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 z późn. zm.), art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c.