Odwodnienie
6 sierpnia 2019
Pozoracja (na przykładach)
7 sierpnia 2019

W trakcie działań w terenie umiejętność ta może nam się bardzo przydać. Wiedząc co nas czeka możemy podjąć wiele decyzji mogących mieć bezpośredni wpływ na powodzenie akcji. Sztuka ta nie jest trudna do opanowania. Są to sposoby obserwacji pogody i wyciągania z nich wniosków. Metoda sprawdzona, wiarygodna i używana od stuleci.

Utrzymująca się ładna pogoda:

niebo przy wschodzie słońca jasnobłękitne lub szarobłękitne
wysokie ciśnienie
rano jest niska temperatura i mała wilgotność, bez wiatru
czyste niebo, noc jasna, zimna i gwiaździsta, gwiazdy błyszczące
chmury pierzaste, wysoko na niebie
dym unosi się pionowo do góry

Utrzymująca się zła pogoda:

czerwony wschód słońca
niebo zachmurzone
słońce zachodzi za warstwą chmur
aureola wokół słońca i księżyca
niskie ciśnienie i duża wilgotność
temperatura spada latem, a wzrasta zimą
dym szybko się rozprasza

Poprawa pogody

niebo zachmurzone rano
wiatry wschodnie latem
spokojna praca pająków i mrówek
szary wschód słońca, pogodny zachód
wzrastające ciśnienie
”czysty” horyzont

Pogorszenie pogody

niebo zaczyna się chmurzyć
czerwony wschód i zachód słońca
wieje wiatr z zachodu
chmury kłębiaste wędrują w innym kierunku, niż wieje wiatr nisko przy ziemi
jaskółki latają nisko
mrówki pracują intensywnie i chowają się
zachmurzony horyzont
ciśnienie spada
latem temperatura spada, zimą wzrasta
wiatr zaczyna wiać szybciej

Oprócz tego zakłada się że:

czerwony wschód zapowiada zbliżanie się burzy
żółty zachód zapowiada wiatr
wygwieżdżone niebo i wiejące wschodnie wiatry zimą zapowiadają mróz
szron i mgła wcześnie rano zapowiadają pogodny dzień
wiatr poprzedzający deszcz zapowiada poprawę
wiatr zrywający się po deszczu zapowiada pogorszenie pogody

Letnie – zwiastuny ładnej pogody (lub jej utrzymania się):

= Rosa wieczorem i rano
= Mgły wieczorne i nocne rozpływające się rano
= Wieczorna i nocna wyższa ciepłota w lesie niż na otwartej przestrzeni
= Pojawiające się latem przed południem kłębiaste pojedyncze chmury, które znikają pod wieczór
= Wiatry wschodnie latem
= Jasny, „biały” zachód słońca
= Biały wschód słońca
= Jasny wschód księżyca w czasie pełni
= Wzmagający się po bezwietrznej nocy poranny wiatr zmniejszający się od godzin południowych
= Spokojna praca pająków i mrówek
= Wysoki lot jaskółek
= Pionowe unoszenie się dymu
= Wieczorne pojawienie się komarów latem

Złą pogodę latem wróżą:

= Czerwony wschód i zachód słońca
= Blady lub żółty wschód księżyca w czasie pełni
= „Halo”1 wokół księżyca i słońca
= Pojawienie się chmur pierzastych lub „baranków”
= Wieje wiatr z zachodu
= Chmury kłębiaste wędrują w innym kierunku, niż wieje wiatr nisko przy ziemi
= Chmury kłębiaste nie zanikają po południu, lecz się gromadzą
= Parne powietrze, chmury kłębiaste rosną ku górze, brak wiatru
= Płożenie się dymu
= Jaskółki latają nisko
= Mrówki pracują intensywnie i chowają się
= Pszczoły spieszą się do uli
= Ślimaki wpełzają na drzewa i kamienie
= Bociany ochotnie wychodzą w dużej liczbie na łąki
= Pająki polują podczas upału
= Ważki latają nerwowo i nisko

Zimowe zapowiedzi mrozu:

– Osadzanie się „szadzi” na drzewach
– Wygwieżdżone niebo
– Wieją wschodnie wiatry

Zimowe zapowiedzi opadów śniegu:

– „Halo”1 wokół słońca i księżyca
– Zamglenie powietrza
– Wieją północno-zachodnie wiatry

Powyższe przykłady mogą być czasem mylące; należy brać pod uwagę kilka wspólnie występujących elementów z jednej grupy. Należy też pamiętać o ukształtowaniu terenu i innych lokalnych uwarunkowaniach.

Pewnym źródłem wiedzy o pogodzie są chmury:

– Najwcześniej złą pogodę zapowiadają chmury wysokie, jak Cirrus i Cirrostratus (włókna i pióra – tworzą „halo”2 wokół słońca, są rodzajem zamglenia; ich zanikanie wróży dobrą pogodę)

– Deszczonośny Stratus, są to płaskie, niskie chmury, które przekształcając się, już jako Nimbostratus, zwiastują szybkie opady (ten drugi rodzaj chmur, to niskie, piętrzące się i siniejące kłęby)

– Cumulus wróży ładną pogodę, lecz gdy przeradza się stopniowo w Cumulonimbus zwiastuje gwałtowną burzę, zwłaszcza, gdy przypomina przewężone pośrodku kowadło (pierwsze chmury, to nasze ulubione „kłęby bitej śmietany”; drugie są podobne, lecz sięgają wysoko, ku górze)

Aby przewidzieć deszcz latem obserwuj pszczoły. Jeśli pszczoły latają stosunkowo blisko ula, oznacza to, że będzie padało, jednak nie wcześniej niż za 2 godziny. Jeśli pszczoły znajdują się w ulu oznacza to, że będzie padać deszcz w przeciągu 2 godzin.

Aby przewidzieć burzę z deszczem obserwuj zachowanie mrówek. Jeśli zbliża się burza wówczas zamkną one wejście do mrowiska.

Aby przewidzieć, czy na następny dzień będzie padać obserwuj komary. Jeśli zobaczysz wieczorem roje komarów to oznacza, że przez najbliższe 24 godziny nie zanosi się na deszcz.
Ptaki latające tuż nad ziemią zwykle oznaczają zbliżający się deszcz. Z pewnością nie raz słyszałeś ostrzeżenia babci – jaskółki nisko latają zatem weź ze sobą parasol.
Jeśli rano na trawie jest rosa to oznacza, że nie będzie padać. Jeśli rosy nie ma – możesz spodziewać się deszczu przez zmrokiem.
Tęcza pojawiająca się w trakcie deszczu oznacza, że zaraz przestanie padać.
Zwróć uwagę na chmury. Im wyżej znajdują się na niebie tym lepsza pogoda. Jeśli na niebie znajduje się wiele rodzajów chmur, oznacza to, że są spore szanse na deszcz lub śnieg.
Gdy dym unosi się ku ziemi to oznacza, że wkrótce może padać deszcz.

Otóż nadejście pogody słonecznej mają sygnalizować liczne wieczorne loty tzw. robaczków świętojańskich oraz odlatujące daleko od pasieki pszczoły, a także gromadne loty chrabąszczy wokół drzew. Ponadto bąki, muchy i komary są wtedy podobno mniej dokuczliwe.

Deszcze lub burze według przekazów ludowych nieomylnie prognozują aktywniejsze i uciążliwsze niż zwykle muchy, bąki, komary i pchły

Przed opadami mrówki zdają się wykazywać mniejszą aktywność, natomiast przed burzą stają się bardziej ruchliwe. Pszczoły zaś w takiej sytuacji wcześnie rano opuszczają ule i wcześniej do nich wracają.

 

Jak przewidywać pogodę w górach?

 

OBSERWACJA NIEBA
I nie chodzi tutaj o nocne obserwowanie gwiazd. 😉 Najłatwiej określić pogodę na podstawie chmur. Gdy niebo pokrywają białe pierzaste chmurki, które znikają w godzinach popołudniowych, możemy spodziewać się dobrej pogody. To samo tyczy się sytuacji, gdy doliny toną w morzu mgieł, podczas, gdy w wyższych partiach gór świeci słońce. Wtedy musi być pięknie.Niestety, na niebie malują się nie tylko te przyjemne prognozy. Gdy chmury się piętrzą, przybierają kształt kowadła, czy grzyba, jak po wybuchu bomby, należy się spodziewać, że pogodowa sielanka nie potrwa długo. Mało tego, jest wielce prawdopodobne, że takie chmury zgotują nam przedstawienie z piorunami. Lepiej nie błąkać się wtedy w partiach szczytowych.

Deszcz będzie zwiastował również front, który rozpoznamy po zbierających się chmurach warstwowych. Szczególnie, jeśli będą napływały z zachodu. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na zachód słońca. Jeśli będą dominowały „brudne” żółto-czerwone kolory, to – choć pięknie wyglądają – nie wywróżą nam nic dobrego.

  • najprościej zapamiętać zależność – im wyższe i bardziej białe chmury, tym pogoda będzie lepsza. Nisko wiszące, ciemne chmury zapowiadają załamanie pogody;
  • opady najłatwiej poznać po tak zwanych chmurach burzowych, czyli cumulonimbusach. Każdy z nas widział je przynajmniej raz. Zwiastują zdecydowanie złą pogodę;
  • pogoda zepsuje się w ciągu 36 godzin, gdy na niebie pojawią się chmury pierzaste (cirrusy);
  • podobnie stanie się, gdy pojawi się tzw. makrelowe niebo (chmury w kształcie łusek);
  • a już najgorzej, gdy obie te opcje występują równocześnie – wtedy jak w banku masz deszcz i wiatr, w myśl rymowanki: Makrelowe niebo i pierzaste chmury/Na wysokich masztach zdejmuj żagle z góry.
  • szybkie i gwałtowne nadejście chmur zwiastuje złą pogodę, wolne – odwrotnie. I znów wierszyk: Chmury gęstnieją szybko i nagle/Na maszt uwaga i twoje żagle/Lecz jeśli z wolna nadciągają/Wyciągaj sieci, żegluj i trałuj.
  • chmury nie muszą zwiastować złej pogody – zimą zachmurzone nocne niebo może oznaczać ciepły poranek. Wszystko dlatego, że nagromadzone w ziemi ciepło nie ucieka tak szybko do atmosfery.

KIERUNEK WIATRU
Gdy wiatr zacznie wiać z zachodu lub południowego zachodu i w dodatku zacznie się wzmagać, jest więcej, jak pewne, że nagoni czegoś niedobrego – na przykład deszczu na drugi dzień. Natomiast, gdy powieje ze wschodu lub północnego wschodu będzie chłodno, ale za to słonecznie. To najczęściej wtedy możemy cieszyć się krystalicznym powietrzem i pogodą gwarantującą cudne i dalekie widoki.
Prosta zasada – Gdy zmienia się kierunek wiatru, trzeba liczyć się ze zmianą pogody.

TEMPERATURA W NOCY I RANO
Gdy noce są chłodne i bezchmurne, a poranki rześkie, można spodziewać się dobrej, słonecznej pogody i ze spokojem planować wędrówkę. Natomiast ciepła noc (choć przyjemna – nie ma się co oszukiwać) lub łagodne powietrze o poranku zwiastują pogorszenie pogody.ZJAWISKO HALO
Nie wiem, czemu, ale mój dziadek mówiła zawsze na to zjawisko „lisia czapa”, choć nijak nie potrafiłam tego nakrycia lisiego łba rozpoznać. 😀 Niemniej jednak, jeżeli latem, w nocy wokół księżyca widoczny będzie pierścień, często z tęczową poświatą, jest więcej, jak pewne, że za dzień, dwa deszcz sobie o nas przypomni.

Zwróć uwagę na pogodę o wschodzie i zachodzie słońca

  • każdy z nas lubi czerwone wschody i zachody słońca, prawda? Otóż jeden z nich gwarantuje dobrą pogodę, drugi – zupełnie odwrotnie. Jak to sprawdzić? Ano zapamiętując tę rymowankę: Gdy czerwone słońce wschodzi w marynarzu bojaźń się rodzi/Lecz gdy czerwień o zachodzie, wie marynarz o pogodzie albo tę: Czerwony wieczór i szary ranek/Będzie dzień ładny bez niespodzianek/Szaro wieczorem, czerwono z rana/Nie bierz się bracie do żeglowania. Czerwony kolor ma związek z suchym powietrzem, które sprzyja bardziej „gęstej” atmosferze, na przykład wzbijaniu się do góry drobinek kurzu. Kąt załamania światła, gęstość powietrza i różne związki chemiczne powodują zmianę barwy. Gdy czerwone słońce pojawi się o wschodzie, oznacza to, że suche powietrze jest również na wschodzie, czyli z przodu względem patrzącego. A skoro zjawiska pogodowe najczęściej przesuwają się z zachodu na wschód, można domniemywać, że tuż za suchym powietrzem nadciąga wilgotne, czyli będzie padać. Czerwony zachód słońca z kolei oznacza, że suche powietrze znajduje się na zachodzie i będzie podążać w twoim kierunku – czeka cię wyż i doskonała pogoda;
  • pogoda będzie dobra, jeśli o zachodzie słońca zobaczysz niebo o żółtym lub zielonkawym zabarwieniu przebijające spomiędzy chmur;
  • jeśli zmrok zapada wolno i towarzyszy mu silny wiatr, następnego dnia można spodziewać się pogorszenia pogody.

Obserwuj inne zjawiska atmosferyczne

Mgła czy tęcza nie tylko dobrze wyglądają na niebie, ale też oznaczają zmianę warunków pogodowych w niedługim czasie:

  • „białe” (zasnute chmurami) niebo oznacza deszcz w niedługim czasie;
  • i znów rymowanka, tym razem o tęczy: Tęcza rano ostrzega, wieczorem raduje / Minie deszcz, niebo się rozsnuje. Tęcza oznacza, że słońce (za naszymi plecami) pada na wilgotne powietrze. Wiemy, że większość frontów burzowych podróżuje z zachodu na wschód, czyli tęcza widoczna rano (na zachodzie) świadczy o tym, że idą w naszą stronę opady, tęcza na wschodzie (wieczorem) – że zła pogoda powinna w niedługim czasie minąć;
  • poranny deszcz szybko mija: Deszcz ranny – płacz panny, oba krótko trwają lub po angielsku: If it rains before seven, it will clear before eleven;
  • deszcz, który ustanie po południu lub w nocy, ale nie powoduje rozpogodzenia się nieba, oznacza, że będzie dalej padać;
  • ciepły deszcz po południu również zwiastuje utrzymanie się złej pogody;
  • jeśli jesteś w górach, pamiętaj, że doskonała widoczność i wyraźne szczyty oddalonych od ciebie gór zwiastują deszcze, a lekko zamglone – dobrą pogodę;
  • rosa rano (pod warunkiem, że nie padało!) oznacza dobrą pogodę w ciągu dnia. I odwrotnie, jej brak może świadczyć o nadchodzących opadach.

Popatrz na księżyc i niebo nocą

  •  jasno świecący księżyc i gwiazdy, które nie migoczą, zapowiadają ładną pogodę;
  • z kolei gdy księżyc wydaje się nienaturalnie duży i jasny, ma wokół lekko rudą poświatę (tzw. lisią czapę), oznacza to deszcz lub śnieg w ciągu następnych 3 dni: Circle around moon, rain or snow soon.

Poczuj powietrze i wiatr

  • jeśli powietrze ma ziemisty zapach, niedługo będzie padać;
  • podobnie, jeśli kwiaty pachną mocniej niż zwykle;
  • dym z komina lub ogniska, unoszący się prosto do góry oznacza dobrą pogodę. Taki, który skręca się, wieje niemal płasko albo opada, zwiastuje pogorszenie pogody;
  • wilgoć w powietrzu można poczuć na sobie – włosy podatne na wilgoć mogą się wtedy skręcać;
  • warto też obserwować drzewa – liście dębu w wilgotnym powietrzu skręcają się.

Obserwuj zwierzęta

  • nisko lecące ptaki oznaczają złą pogodę;
  • krowy leżące na łące, szczególnie w grupach, zwiastują burzę, lub przynajmniej złą pogodę;
  • koty czyszczą uszy przed deszczem, a ich futro elektryzuje się, gdy pogoda ma się poprawić;
  • gdy nadchodzi deszcz, mrówki budują wysokie i bardziej strome kopce;
  • pająki zajęte tkaniem sieci w ciągu dnia oznaczają, że powietrze nie jest wilgotne – będzie ładna pogoda;
  • deszcz zapowiadają też psy jedzące trawę;
  • jeśli po całonocnym deszczu ptaki głośno śpiewają, dzień będzie piękny i słoneczny.

Wszystkie te porady, chociaż sprawdzone w praktyce nie zawsze gwarantują 100% pewność, tym bardziej że coraz częściej mówi się o występujących anomaliach pogodowych. Można jednak dzięki nim orientacyjnie przewidzieć pogodę. Pamiętajmy jednak, że „pogoda lubi płatać figle”.

error: Treść jest chroniona !!